بخش‌های گل
یک غنچه‌ی گل سرخ را در نظر بگیرید که هنوز باز نشده است. از بیرون فقط چند برگِ کوچکِ سبز دیده می‌شود که آن را محکم پوشانده‌اند. چند روز بعد این برگ‌های سبز کنار می‌روند و گلبرگ‌های رنگی بیرون می‌آیند. وسطِ گل هم چیزهای کوچکِ زرد و باریک پیدا می‌شود. هر کدام از این‌ها چه کاری دارد؟
از بیرون به درون
یک گل را از بیرون به درون نگاه کنیم:
- کاسبرگ‌ها برگ‌های کوچک و سبزی‌اند که زیرِ گل قرار دارند. وقتی گل غنچه است، از آن محافظت می‌کنند.
- گلبرگ‌ها رنگی و زیبا هستند و اغلب بوی خوش دارند. رنگ و بویشان زنبورها و پروانه‌ها را به طرف گل می‌کشد.
- پرچم‌ها رشته‌های باریکی‌اند که سرِشان یک کیسه‌ی کوچک دارد. این کیسه پر از گَردی زرد به نام دانه‌ی گرده است.
- مادگی در وسطِ گل است. پایینش پهن‌تر است و بالایش باریک و کمی چسبناک.
گل برای چیست؟
گل فقط برای زیبایی نیست. گل جایی است که دانه در آن ساخته می‌شود. پرچم دانه‌ی گرده می‌سازد و مادگی جایی است که دانه‌ها و میوه در آن درست می‌شوند. در درس بعد می‌بینیم این دو چطور با هم کار می‌کنند.
گلِ همه‌ی گیاهان یک شکل نیست. گلِ سوسن شش گلبرگ دارد و گلِ گل سرخ پنج تا یا بیشتر. گلِ گندم گلبرگِ رنگی ندارد. اما بیشترِ گل‌ها پرچم و مادگی دارند.
در خانه امتحان کنید
- با کمک یک بزرگ‌تر یک گلِ درشت تهیه کنید، مثلاً یک گلِ پژمرده از گلدان یا دسته‌گل.
- روی یک برگ کاغذ سفید، بخش‌هایش را از بیرون به درون آرام جدا کنید: اول کاسبرگ‌ها، بعد گلبرگ‌ها، بعد پرچم‌ها، و آخر مادگی.
- هر گروه را در یک ردیف بچینید و بشمارید. سرِ پرچم را روی کاغذ تیره بزنید: گَرد زرد می‌بینید؟ بعد دست‌هایتان را بشویید.
واژه‌های این درس
- کاسبرگ - برگ کوچک و سبزی زیرِ گل که از غنچه محافظت می‌کند.
- گلبرگ - بخشِ رنگیِ گل.
- پرچم - بخشی از گل که دانه‌ی گرده می‌سازد.
- دانه‌ی گرده - گَرد زرد و ریزی که در پرچم ساخته می‌شود.
- مادگی - بخشِ وسطِ گل که میوه و دانه در آن درست می‌شود.
ایده‌ی اصلی
گل از کاسبرگ، گلبرگ، پرچم و مادگی ساخته شده است. پرچم دانه‌ی گرده می‌سازد و دانه‌ها در مادگی درست می‌شوند.