کاهش، استفاده‌ی دوباره، بازیافت
یک قوطیِ نوشابه‌ی آلومینیمی را در نظر بگیرید. برای ساختنش سنگِ معدن کنده‌اند، آن را تا معدن و کارخانه جابه‌جا کرده‌اند و با برقِ فراوان آلومینیم را از آن جدا کرده‌اند. شما آن را در پنج دقیقه می‌نوشید و دور می‌اندازید. بهترین کار با این قوطی چیست؟
سه راه، به ترتیب
برای اینکه منابعِ زمین دیرتر تمام شوند و زباله‌ی کمتری بسازیم، سه راه داریم. ترتیبشان مهم است:
- کاهشِ مصرف: بهترین زباله، زباله‌ای است که هیچ‌وقت ساخته نشود. برای خرید کیسه‌ی پارچه‌ای یا زنبیل ببریم، آب را در بطریِ خودمان بنوشیم، وسیله‌ای را که لازم نداریم نخریم.
- استفاده‌ی دوباره: وسیله را پیش از دور انداختن دوباره به کار ببریم. شیشه‌ی مربا ظرفِ حبوبات می‌شود، کتابِ درسی به خواهر یا برادرِ کوچک‌تر می‌رسد، کفشِ پاره تعمیر می‌شود.
- بازیافت: وقتی وسیله دیگر به کار نمی‌آید، ماده‌اش را جدا کنیم تا در کارخانه ذوب یا خمیر شود و چیزِ تازه‌ای از آن ساخته شود.
چرا بازیافت در آخرِ فهرست است؟ چون خودش هم انرژی می‌خواهد: جمع‌آوری، جابه‌جایی، ذوب کردن. با این حال، از ساختن از سنگِ معدن بسیار بهتر است.
چرا فلز و شیشه را بازیافت کنیم؟
ساختنِ آلومینیم از قوطی‌های کهنه حدودِ یک‌بیستمِ انرژیِ ساختنش از سنگِ معدن را می‌خواهد. فولاد را هم می‌شود بارها ذوب کرد و دوباره ساخت، بی‌آنکه ویژگی‌هایش بدتر شود. شیشه هم همین‌طور است. پس هر قوطی یا شیشه‌ای که به سطلِ بازیافت می‌رود، یعنی معدنِ کمتر، برقِ کمتر و دودِ کمتر.
پلاستیک‌ها سخت‌تر بازیافت می‌شوند، چون انواعِ زیادی دارند که باید از هم جدا شوند، و هر بار کیفیتشان کمی پایین می‌آید. برای همین در موردِ پلاستیک، کاهشِ مصرف از همه مهم‌تر است.
در خانه امتحان کنید
- یک هفته، زباله‌های خشکِ خانه را جدا جمع کنید: فلز، شیشه، کاغذ و پلاستیک.
- در پایانِ هفته، هر گروه را جداگانه بشمارید.
- برای گروهِ بزرگ‌تر، یک راهِ کاهشِ مصرف و یک راهِ استفاده‌ی دوباره پیشنهاد کنید.
واژه‌های این درس
- کاهشِ مصرف - کمتر خریدن و کمتر دور انداختن.
- استفاده‌ی دوباره - به کار بردنِ دوباره‌ی یک وسیله، برای همان کار یا کاری دیگر.
- بازیافت - تبدیلِ ماده‌ی یک وسیله‌ی کهنه به ماده‌ی خامِ یک وسیله‌ی تازه.
ایده‌ی اصلی
برای نگه داشتنِ منابعِ زمین، اول مصرف را کم می‌کنیم، بعد وسایل را دوباره به کار می‌بریم و در آخر آن‌ها را بازیافت می‌کنیم. بازیافتِ فلز و شیشه انرژی و سنگِ معدنِ بسیار زیادی را صرفه‌جویی می‌کند.