عادت‌های سالم
می‌گویند «پیشگیری بهتر از درمان است». بسیاری از کارهایی که ما را سالم نگه می‌دارند، کارهای کوچکِ هر روزند: مسواکِ شب، یک لیوان شیر، بازی در حیاط. این کارهای کوچک چطور جلوی بیماری‌های بزرگ را می‌گیرند؟
غذا و ورزش
در درسِ «واگیر یا غیرواگیر؟» دیدیم که عادت‌های ما در پیدایشِ بسیاری از بیماری‌های غیرواگیر نقش دارد. استخوان‌ها و دندان‌ها برای محکم ماندن به کلسیم نیاز دارند. شیر، ماست، پنیر و سبزی‌های برگ‌سبز کلسیم دارند. اگر این غذاها را کم بخوریم، استخوان‌ها ضعیف می‌مانند و با ضربه‌ای کوچک می‌شکنند.
غذای خیلی شور و سرخ‌کردنیِ زیاد، در سال‌های بعد، فشارِ خون را بالا می‌برد و به قلب آسیب می‌زند. خوراکی‌های پُرشکر هم دندان‌ها را خراب می‌کنند و وزن را بالا می‌برند. ورزش و بازیِ پرتحرک، ماهیچه‌ها و قلب را قوی می‌کند و حالمان را خوب می‌کند.
دندان، ستونِ مهره‌ها و ایمنی
دندان‌ها را روزی دو بار مسواک بزنید و چیزهای سفت، مثلِ پوستِ گردو یا دَرِ نوشابه، را با دندان نشکنید. درست نشستن و درست راه رفتن، و کیفی که روی هر دو شانه است و خیلی سنگین نیست، از آسیب به ستونِ مهره‌ها جلوگیری می‌کند.
بعضی آسیب‌ها از بی‌دقتی پیش می‌آیند و گاهی هرگز جبران نمی‌شوند: دویدن در خیابان، توجه نکردن به چراغِ راهنمایی، نبستنِ کمربندِ ایمنی، بازی با ترقه و آتش. با کمی دقت می‌شود جلوی همه‌ی آن‌ها را گرفت.
سلامت فقط سلامتِ بدن نیست. مهربانی، کمک به دیگران و وقت گذراندن با دوستان و خانواده، حالِ روح و روانِ ما را هم خوب نگه می‌دارد.
در خانه امتحان کنید
- جدولی برای یک هفته بکشید با این ردیف‌ها: «دو بار مسواک»، «یک غذای کلسیم‌دار»، «یک ساعت بازی یا ورزش»، «صاف نشستن هنگامِ درس».
- هر شب، جلوی هر کاری که انجام داده‌اید علامت بزنید.
- آخرِ هفته ببینید کدام عادت را کمتر انجام داده‌اید و برای هفته‌ی بعد برنامه بریزید.
واژه‌های این درس
- کلسیم - ماده‌ای در شیر و لبنیات و سبزی‌ها که استخوان‌ها و دندان‌ها را محکم می‌کند.
- فشارِ خون - فشاری که خون به دیواره‌ی رگ‌ها می‌آورد؛ اگر زیاد بماند، به قلب و رگ‌ها آسیب می‌زند.
- ستونِ مهره‌ها - رشته‌ی استخوان‌هایی که از گردن تا پایینِ کمر، بدن را نگه می‌دارد.
ایده‌ی اصلی
غذای خوب و کلسیم‌دار، ورزش، مسواک زدن، درست نشستن و رعایتِ ایمنی، ما را از بسیاری از بیماری‌های غیرواگیر و آسیب‌ها دور نگه می‌دارد.