پیش، هنگام و پس از زمین‌لرزه
زنگِ مدرسه با صدایی متفاوت به صدا درمی‌آید. معلم آرام می‌گوید: «مانور!» همه زیرِ میزها می‌روند، پایه‌ی میز را می‌گیرند و چند ثانیه صبر می‌کنند. بعد با نظم از کلاس بیرون می‌روند. چرا کاری را تمرین می‌کنیم که امیدواریم هرگز لازم نشود؟ چون در لحظه‌ی ترس، آدم همان کاری را می‌کند که تمرین کرده است.
پیش از زمین‌لرزه
- ساختمانِ محکم: ساختمانی که با اصولِ درست ساخته یا مقاوم‌سازی شده باشد، در زمین‌لرزه نمی‌ریزد. زمین‌لرزه‌ی بم در دیِ ۱۳۸۲ نشان داد که ساختمانِ محکم چقدر جان‌ها را نجات می‌دهد.
- خانه‌ی امن: قفسه‌ها و کمدهای بلند را به دیوار ببندید و چیزهای سنگین را در طبقه‌های پایینِ قفسه بگذارید، نه بالای تخت.
- کیفِ اضطراری: کیفی آماده و دمِ دست داشته باشید.
- برنامه‌ی خانواده: جای امنِ هر اتاق را بشناسید و یک جای قرار بیرون از خانه بگذارید که اگر از هم جدا شدید، همدیگر را آن‌جا پیدا کنید.
هنگامِ لرزش
اگر در ساختمان هستید، سه کار را پشتِ سرِ هم انجام دهید: بنشینید تا زمین شما را نیندازد، زیرِ یک میزِ محکم پناه بگیرید و پایه‌اش را محکم نگه دارید تا لرزش تمام شود. اگر میزی نیست، کنارِ یک دیوارِ داخلی بنشینید و سر و گردنتان را با دست‌ها بپوشانید. از پنجره، شیشه و قفسه‌های بلند دور بمانید.
هشدار
هنگامِ لرزش به طرفِ پله‌ها و در ندوید و هرگز سوارِ آسانسور نشوید. اگر بیرون هستید، از ساختمان‌ها، تیرهای برق و سیم‌ها دور شوید و در جایی باز بنشینید.
پس از لرزش
آرام باشید و ببینید کسی زخمی شده است یا نه. با کفشِ محکم و با احتیاط بیرون بروید، چون ممکن است چند لرزشِ کوچک‌ترِ دیگر هم بیاید. اگر بوی گاز حس کردید، به بزرگ‌ترها بگویید و هیچ کلید و کبریتی را روشن نکنید. به پیام‌های رادیو و مسئولان گوش دهید و به کسانی که به کمکِ بیشتری نیاز دارند، مثلِ سالمندان و کودکانِ کوچک، کمک کنید.
در خانه امتحان کنید
- با خانواده در هر اتاقِ خانه بگردید و جای امنِ آن را پیدا کنید: زیرِ میزی محکم یا کنارِ دیواری دور از پنجره.
- فهرستِ کیفِ اضطراریِ خانواده را بنویسید و ببینید کدام چیزها را دارید.
- یک جای قرار بیرون از خانه انتخاب کنید.
- یک بار با همه، سه کارِ «بنشینید، پناه بگیرید، نگه دارید» را آرام تمرین کنید.
واژه‌های این درس
- مقاوم‌سازی - محکم کردنِ یک ساختمان تا در زمین‌لرزه نریزد.
- مانور - تمرینِ کارهایی که هنگامِ خطر باید انجام دهیم.
- کیفِ اضطراری - کیفی آماده با چیزهایی که پس از یک حادثه به آن‌ها نیاز داریم.
ایده‌ی اصلی
پیش از زمین‌لرزه آماده می‌شویم، هنگامِ لرزش می‌نشینیم، پناه می‌گیریم و نگه می‌داریم، و پس از آن آرام و با احتیاط به خود و دیگران کمک می‌کنیم.