بخش‌های گیاه

در گلدانِ کنار پنجره گیاهی هست که هر چند روز آبش می‌دهید. شما آب را در خاک می‌ریزید، نه روی برگ‌ها. پس آب چطور به برگ‌های بالای گیاه می‌رسد؟

زیر خاک: ریشه

بخشی از گیاه که زیر خاک است ریشه نام دارد. ریشه دو کار مهم می‌کند. گیاه را محکم در زمین نگه می‌دارد تا باد آن را نبرد. آب را هم از خاک می‌گیرد.

اگر یک علفِ هرز را آرام از خاکِ باغچه بیرون بکشید، ریشه‌هایش را می‌بینید که خاک به آن‌ها چسبیده است.

ساقه و برگ

ساقه گیاه را سرپا نگه می‌دارد. آبی که ریشه گرفته است از درون ساقه بالا می‌رود و به برگ‌ها می‌رسد. ساقه‌ی گل‌ها نرم است، اما ساقه‌ی درخت، یعنی تنه‌اش، سخت و چوبی است.

برگ آشپزخانه‌ی گیاه است. گیاه مثل ما غذا نمی‌خورد. برگ‌ها با نور خورشید، هوا و آب، غذای گیاه را خودشان می‌سازند. برای همین بیشتر برگ‌ها پهن‌اند و رو به نور.

گل و دانه

بسیاری از گیاهان گل هم دارند. گل فقط برای زیبایی نیست. در گل دانه درست می‌شود و از هر دانه می‌تواند گیاه تازه‌ای بروید. تخمه‌هایی که می‌خوریم دانه‌هایی‌اند که در گلِ بزرگِ آفتابگردان درست شده‌اند.

در خانه امتحان کنید

1. با کمک یک بزرگ‌تر، یک لیوان را تا نصف آب کنید و چند قطره رنگ خوراکی در آن بریزید.
2. یک ساقه‌ی کرفسِ برگ‌دار یا یک گل سفید را در آن بگذارید.
3. فردا به برگ‌ها یا گلبرگ‌ها نگاه کنید. رنگ چه شده است؟ از چه راهی به آن‌جا رسیده است؟

واژه‌های این درس

• ریشه - بخشی از گیاه که زیر خاک است، گیاه را نگه می‌دارد و آب را می‌گیرد.
• ساقه - بخشی که گیاه را سرپا نگه می‌دارد و آب را بالا می‌برد.
• برگ - بخشی که غذای گیاه را با نور خورشید می‌سازد.
• گل - بخشی که در آن دانه درست می‌شود.
• دانه - چیزی که از آن گیاه تازه می‌روید.

ایده‌ی اصلی

ریشه گیاه را نگه می‌دارد و آب را از خاک می‌گیرد، ساقه آب را بالا می‌برد، برگ غذای گیاه را می‌سازد و در گل دانه درست می‌شود.