نور برمی‌گردد
صبح است و آفتاب از لای پرده به اتاق می‌تابد. در نورِ آفتاب، گرد و خاکِ ریزی در هوا دیده می‌شود. مسیر نور مثل یک خطکشِ روشن، صاف و راست از پنجره تا زمین کشیده شده است. چرا نور کج نمی‌شود؟
نور در خط راست می‌رود
نور همیشه در خط راست می‌رود، تا وقتی که به چیزی بخورد. برای همین باریکه‌ی نورِ چراغ‌قوه صاف است. برای همین هم اگر دیواری میان شما و یک لامپ باشد، لامپ را نمی‌بینید: نور نمی‌تواند دورِ دیوار بپیچد.
بازتاب نور
وقتی نور به چیزی می‌خورد، مقداری از آن برمی‌گردد. به برگشتنِ نور بازتاب می‌گوییم.
چیزهای صاف و براق، مثل آینه، آبِ آرامِ حوض و قاشقِ تمیز، نور را مرتب و منظم برمی‌گردانند. برای همین در آن‌ها تصویرِ خودمان را می‌بینیم. چیزهای ناصاف، مثل دیوار و کاغذ و پارچه، نور را به هر طرف پخش می‌کنند. آن‌ها را می‌بینیم، اما تصویری در آن‌ها نیست.
اگر باد روی حوض موج بیندازد، آب دیگر صاف نیست. آن‌وقت تصویرِ درخت‌ها در آب به هم می‌ریزد.
در خانه امتحان کنید
- با کمک یک بزرگ‌تر یک آینه‌ی کوچک و یک چراغ‌قوه بردارید و پرده‌ها را بکشید.
- نور چراغ‌قوه را به آینه بتابانید.
- آینه را کمی بچرخانید. لکه‌ی روشن روی دیوار یا سقف کجا می‌رود؟
- حالا نور را به یک کاغذ سفید بتابانید. آیا لکه‌ی روشنِ تیزی روی دیوار درست می‌شود؟
واژه‌های این درس
- بازتاب - برگشتنِ نور وقتی به چیزی می‌خورد.
- صاف و براق - سطحی بدون پستی و بلندی که می‌درخشد، مثل آینه.
ایده‌ی اصلی
نور در خط راست می‌رود و وقتی به چیزی می‌خورد، برمی‌گردد. سطح‌های صاف و براق نور را منظم برمی‌گردانند و در آن‌ها تصویر می‌بینیم؛ سطح‌های ناصاف نور را پخش می‌کنند.