زمین همه‌چیز را می‌کشد

توپی را به هوا پرت کنید. کمی بالا می‌رود، می‌ایستد و برمی‌گردد پایین. هر بار همین‌طور است. سیبِ رسیده از درخت پایین می‌افتد، نه بالا. باران از ابر پایین می‌آید و آبِ رودخانه از کوه به طرفِ پایین می‌رود. چه چیزی همه‌ی این‌ها را پایین می‌آورد؟

گرانش

زمین همه‌چیز را به طرفِ خودش می‌کشد. به این کشش گرانش می‌گوییم. به آن نیروی جاذبه هم می‌گویند. گرانش مثل نیروی آهنربا بدون دست زدن کار می‌کند: زمین به توپی که در هواست دست نمی‌زند، اما آن را پایین می‌کشد.

گرانش ما را هم روی زمین نگه می‌دارد. اگر گرانش نبود، با یک پریدنِ کوچک به هوا می‌رفتیم و دیگر برنمی‌گشتیم.

پایین یعنی کجا؟

زمین گرد است. مردمی که آن طرفِ زمین زندگی می‌کنند از زمین نمی‌افتند. چون زمین همه‌چیز را به طرفِ وسطِ خودش می‌کشد. پس برای همه‌ی مردمِ دنیا، «پایین» یعنی به طرفِ وسطِ زمین.

وزن

زمین بعضی چیزها را محکم‌تر از بقیه می‌کشد. یک کیسه برنج را محکم‌تر از یک برگ کاغذ می‌کشد. به اینکه زمین یک چیز را چقدر محکم می‌کشد وزن می‌گوییم. برای همین بلند کردنِ کیسه‌ی برنج سخت‌تر است.

در خانه امتحان کنید

1. یک نخ بردارید و یک کلید یا مهره را به سرِ آن ببندید.
2. سرِ دیگرِ نخ را بگیرید و بگذارید کلید آویزان شود و آرام بگیرد.
3. نخ همیشه به کدام طرف است؟ بنّاها با همین ابزار، که به آن شاقول می‌گویند، دیوار را صاف می‌سازند.

واژه‌های این درس

• گرانش - کششی که زمین همه‌چیز را با آن به طرفِ خودش می‌کشد.
• وزن - اینکه زمین یک چیز را چقدر محکم می‌کشد.
• شاقول - نخی با یک وزنه که همیشه رو به پایین می‌ایستد.

ایده‌ی اصلی

زمین همه‌چیز را بدون دست زدن به طرفِ وسطِ خودش می‌کشد؛ این کشش گرانش است. اینکه زمین یک چیز را چقدر محکم می‌کشد، وزنِ آن است.