گزینهای که از پیش انتخاب شده
اول این را امتحان کنید
دارید در یک بازیِ تازه روی گوشیتان ثبتنام میکنید. این آخرین صفحه است. سه ثانیه نگاهش کنید، همانطور که روی یک گوشیِ واقعی نگاه میکنید. پیش از زدنِ دکمهی «تمام» چیزی را عوض میکنید؟
بیشترِ آدمها همان اول «تمام» را میزنند. همهی خانهها را خواندید؟ دوتایشان از قبل تیک خورده بودند: یکی برایتان خبر و پیشنهادِ خرید میفرستد و دیگری اطلاعاتتان را به شرکتهای دیگر میدهد. با زدنِ «تمام» هر دو سرِ جایشان ماندند. پس این انتخاب را چه کسی کرد: شما، یا کسی که آن خانهها را تیک زده بود؟
اگر هیچ کاری نکنید
تقریباً هر انتخابی گزینهای دارد که اگر کاری نکنید خودبهخود اتفاق میافتد: خانهای که از قبل تیک خورده، تنظیمی که از قبل روشن است، طرحی که از قبل عضوش هستید. به این گزینه گزینهی پیشفرض (default) میگویند. بیشترِ آدمها آن را نگه میدارند، خیلی بیشتر از وقتی که باید خودشان انتخابش کنند. این اثر پیشفرض (default effect) است.
بریجیت مدریان و دنیس شی (۲۰۰۱) این اثر را در یک شرکتِ بزرگ در آمریکا دیدند. شرکت یک طرحِ پسانداز برای دورانِ پیریِ کارکنانش داشت. اول، کارمندانِ تازه باید خودشان ثبتنام میکردند تا عضو شوند، و کمتر از نیمی این کار را کردند. بعد شرکت فقط یک چیز را عوض کرد: کارمندانِ تازه خودبهخود عضو میشدند و هر وقت میخواستند با پر کردنِ یک فرم بیرون میرفتند. حالا تقریباً از هر ۱۰ نفر ۹ نفر عضو ماندند.
کارمندها همان آدمها بودند با همان انتخابها. فقط نقطهی شروع عوض شده بود. بیشترشان حتی همان مبلغِ کمی را که شرکت برای پساندازشان در نظر گرفته بود نگه داشتند، هرچند خیلیها اگر خودشان انتخاب میکردند مبلغِ بیشتری را برمیگزیدند.
چرا ذهن این کار را میکند
سه دلیلِ خوب داریم که پیشفرض را نگه داریم:
- راحت است. هیچ کاری نکردن زحمتی ندارد، و فکرِ کند هم از خدایش است که کاری نکند (درس «تند و کند» را ببینید).
- شبیهِ توصیه است. حدس میزنیم پیشفرض همان گزینهای است که کارشناسها پیشنهاد کردهاند.
- عوض کردنش حسِ از دست دادن دارد. کنار گذاشتنِ پیشفرض میتواند شبیهِ باخت باشد، و باخت بیشتر درد دارد.
این دلیلها اغلب دلیلهای بدی نیستند. شاید واقعاً کسی که بیشتر میداند پیشفرضِ خوبی گذاشته باشد. مشکل وقتی است که کسی که پیشفرض را تعیین کرده چیزی متفاوت با خواستهی شما بخواهد.
کجا دیده میشود
برنامههایی روی گوشی که موقعیتِ شما را به اشتراک میگذارند، مگر اینکه خاموشش کنید. اشتراکهایی که خودشان تمدید میشوند. برنامهی سفارشِ یک کافه که اندازهی «بزرگ» را از قبل انتخاب کرده است. پیشفرض میتواند به نفعِ ما هم باشد: چاپگری که برای چاپِ دورو تنظیم شده، برای همهی کسانی که هیچوقت به تنظیمش دست نمیزنند کاغذ صرفهجویی میکند.
چه کمکی میکند
کسی که پیشفرض را تعیین میکند قدرت دارد. پیش از زدنِ «تمام»، ببینید چه چیزهایی از قبل تیک خورده و بپرسید: «اگر این خانه خالی بود، خودم تیکش میزدم؟» وقتی هم برای دیگران چیزی را تنظیم میکنید، مثلاً یک گروهِ خانوادگی در پیامرسان، پیشفرضی را بگذارید که فکر میکنید برایشان بهتر است، چون بیشترشان همان را نگه میدارند.
روی یک دوست امتحانش کنید
- دو فرمِ کوچک برای یک مهمانیِ خانوادگی بنویسید. در یکی، خانهی «بله، دسر میخواهم» از قبل تیک خورده باشد. در دیگری، خانه خالی باشد.
- هر فرم را به یک نفر بدهید و ببینید آخرش چه کسی دسر میخورد.
- بعد هر دو فرم را نشانشان بدهید و با هم دربارهاش حرف بزنید.
واژههای این درس
- گزینهی پیشفرض - گزینهای که اگر هیچ کاری نکنید اتفاق میافتد
- اثر پیشفرض - آدمها گزینهی پیشفرض را خیلی بیشتر از وقتی که باید خودشان انتخابش کنند نگه میدارند
ایدهی اصلی
کاری نکردن هم یک انتخاب است، و شاید کسِ دیگری آن را به جای شما کرده باشد. ببینید چه چیزی از قبل تیک خورده، و وقتی برای دیگران پیشفرض میگذارید، پیشفرضِ مهربانانه بگذارید.