دایره‌ای که بزرگ‌تر می‌شود
تصور کنید دور همه‌ی کسانی که خوبی‌شان به حساب می‌آید دایره‌ای بکشید - همه‌ی کسانی که فکر می‌کنید باید با آن‌ها منصفانه و مهربانانه رفتار کرد. در بیشتر تاریخ، برای بیشتر آدم‌ها، این دایره کوچک بود: خانواده‌تان، روستایتان، مردم خودتان. غریبه‌ها، دشمنان و بسیاری دیگر بیرون آن بودند. این دایره چطور بزرگ شد؟
دایره بزرگ می‌شود
فیلسوف استرالیایی پیتر سینگر در سال ۱۹۸۱ کتابی نوشت به نام دایره‌ی رو به گسترش. ایده‌اش این بود که بخش بزرگی از تاریخ اخلاق داستانِ بزرگ‌تر شدن همین دایره است. بعضی از قدم‌ها حالا تاریخی روشن و پذیرفته‌اند:
- پایان برده‌داری. هزاران سال، در بسیاری از جاهای جهان، آدم‌ها خرید و فروش می‌شدند. بریتانیا در سال ۱۸۳۳ قانونی برای پایان برده‌داری در بیشتر امپراتوری‌اش گذراند؛ ایالات متحده در سال ۱۸۶۵ به آن پایان داد.
- حق رأی زنان. در سال ۱۸۹۳ نیوزیلند نخستین کشوری شد که زنان در آن می‌توانستند در انتخابات سراسری رأی بدهند. در پنجاه سال بعد کشورهای بسیاری از پی آن آمدند.
- حق‌هایی برای همه. در سال ۱۹۴۸، اعلامیه‌ی جهانی حقوق بشر، از درس «حق از چه محافظت می‌کند»، گفت که هر آدمی حق‌های یکسانی دارد.
- حق‌های کودکان. در سال ۱۹۸۹، سازمان ملل متحد بر فهرستی از حق‌هایی که هر کودکی دارد توافق کرد.
چه چیزی آن را پیش راند
کسانی که دایره را بزرگ‌تر کردند همان ابزارهای این دوره را به کار بردند. بیش از همه، پرسش درس «با موردهای همانند یکسان رفتار کنید» را پرسیدند: فرقشان چیست، و آیا این فرق مهم است؟ نشانی مشهور که در سال ۱۷۸۷ در انگلستان علیه تجارت برده ساخته شد، مردی در زنجیر را نشان می‌داد که می‌پرسید: «مگر من انسان و برادر نیستم؟» به زبان دیگر: کدام فرق میان ما می‌تواند این کار را توجیه کند؟
آدم‌ها درد، امید و عشق را حس می‌کنند، هر رنگ پوست، جنسیت یا زادگاهی که داشته باشند.
همین‌هاست که خوبیِ کسی را به حساب می‌آورد.
پس خوبیِ آن‌ها به اندازه‌ی خوبیِ هر کس دیگری به حساب می‌آید.
همدلی هم کمک کرد، همان‌طور که درس «خود را جای دیگری گذاشتن» نشان داد: داستان‌های زندگی آدم‌های در بند، که کسانی آن‌ها را خواندند که هرگز آن آدم‌ها را ندیده بودند، بسیاری را به حرکت درآورد. اما همدلی با غریبه‌ها کم می‌آورد، پس باقی کار را دلیل‌ها کردند.
دایره کامل شده است؟
هیچ‌کس فکر نمی‌کند کار تمام شده است. آدم‌ها هنوز بحث می‌کنند که چه کسی و چه چیزی درون دایره است و هر کدام چقدر به حساب می‌آید. بعضی می‌گویند جانوران، دست‌کم تا اندازه‌ای، درون دایره‌اند؛ دیگران موافق نیستند. لازم نیست حالا درباره‌ی این پرسش‌ها تصمیم بگیرید. اما این تاریخ چیز امیدبخشی نشان می‌دهد: آدم‌ها می‌توانند با استدلال کردن بفهمند که اشتباه می‌کردند - و عوض شوند.
در خانه امتحان کنید
- از کسی که سنش بیشتر است بپرسید وقتی جوان بود چه چیزی عادی شمرده می‌شد که حالا نمی‌شود، یا برعکس.
- اگر می‌توانید بفهمید، بنویسید چه چیزی نظر آدم‌ها را عوض کرد.
- یک دلیل بود، یک داستان، یا هر دو؟
واژه‌های این درس
- دایره‌ای که بزرگ‌تر می‌شود - این ایده که در طول تاریخ، گروه کسانی که خوبی‌شان به حساب می‌آید بزرگ‌تر شده است
- پیشرفت اخلاقی - تغییری در آنچه آدم‌ها درست می‌دانند که دلیل‌های بهتری از آنچه پیش‌تر بود پشتش است
ایده‌ی اصلی
در طول تاریخ، دایره‌ی کسانی که خوبی‌شان به حساب می‌آید بزرگ‌تر شده است - اغلب با این پرسش که «فرقشان چیست، و آیا این فرق مهم است؟». این نشان می‌دهد آدم‌ها می‌توانند با استدلال کردن به این‌جا برسند که ببینند اشتباه می‌کردند.