قاعده‌ی زرین

وقتی سام داشت درباره‌ی کیف پول تصمیم می‌گرفت، یک فکر بیش از هر چیز دیگری به او کمک کرد: اگر کیف مال من بود، چه می‌خواستم؟ او می‌خواست پیدا کننده آن را تحویل بدهد. این فکر بسیار کهن است و تقریباً هر جا که آدم‌ها درباره‌ی چگونه زیستن نوشته‌اند پیدایش می‌کنید.

قاعده‌ای کهن که همه جا هست

حدود ۲٬۵۰۰ سال پیش در چین، از استادی به نام کنفوسیوس خواستند یک واژه بگوید که بشود همه‌ی زندگی را با آن پیش برد. به گفته‌ی شاگردانش جواب داد: «آنچه را برای خود نمی‌خواهی، بر دیگران روا مدار.» گفته‌هایی بسیار شبیه به این در نوشته‌های یونان باستان، هند، ایران و خاورمیانه، و در سنت‌های بسیاری پس از آن، دیده می‌شود. شاید این جمله‌ی آشنا را شنیده باشید: «هر چه بر خود نپسندی، بر دیگران مپسند.»

به این قاعده اغلب قاعده‌ی زرین (golden rule) می‌گویند: با دیگران همان‌طور رفتار کنید که دوست دارید با شما رفتار کنند.

چرا کار می‌کند

قاعده‌ی زرین راهی سریع برای انجام همان کاری است که درس «با موردهای همانند یکسان رفتار کنید» از ما خواست. شما را وامی‌دارد در ذهنتان جایتان را با دیگری عوض کنید. شما و آن آدم در هر چیز مهمی شبیه هم‌اید: هر دو درد را حس می‌کنید، هر دو به وسایلتان اهمیت می‌دهید، هر دو می‌خواهید کسی به حرفتان گوش بدهد. پس آنچه انجامش با شما نادرست است، انجامش با او هم نادرست است.

لئو هم می‌توانست از آن استفاده کند: آیا دوست داشت کسی که کیف او را پیدا می‌کند نگهش دارد؟ عصبانیتش از گم شدن چراغ دوچرخه جواب را از پیش داده بود.

کجا پایش می‌لغزد

امیر عاشق جشن‌های غافلگیری است. برای تولد دوستش مِی یک جشن بزرگ ترتیب می‌دهد که در آن همه ناگهان بیرون می‌پرند و فریاد می‌زنند. این دقیقاً همان رفتاری است که امیر دوست دارد با او بشود. اما مِی از غافلگیری و شلوغی بیزار است. او یک شام آرام با دو دوست را خیلی بیشتر دوست دارد.

امیر به ظاهر قاعده عمل کرد و باز هم اشتباه کرد. آدم‌ها چیزهای متفاوتی می‌خواهند. پس راه بهتر استفاده از این قاعده این است که جایتان را کامل عوض کنید: خودتان را همان آدم تصور کنید، با همان علاقه‌ها و ترس‌هایش، نه فقط خودتان را که جای او ایستاده‌اید. «اگر من مِی بودم، دوست داشتم با من چطور رفتار شود؟» جواب دیگری می‌دهد تا «من تولد را چطور دوست دارم؟».

در خانه امتحان کنید

1. زمانی را به یاد بیاورید که کسی با شما طوری رفتار کرد که خودش دوست داشت، اما شما دوست نداشتید.
2. بنویسید قاعده‌ی زرین، وقتی بی‌دقت به کار رفت، چطور او را به راه اشتباه برد.
3. بنویسید اگر جایش را کامل با شما عوض کرده بود، این قاعده چطور کمکش می‌کرد.

واژه‌های این درس

• قاعده‌ی زرین - با دیگران همان‌طور رفتار کنید که دوست دارید با شما رفتار کنند (یا: آنچه را برای خود نمی‌خواهید، برای دیگران نخواهید)

ایده‌ی اصلی

قاعده‌ی زرین از شما می‌خواهد جایتان را با دیگری عوض کنید. این یکی از کهن‌ترین ایده‌های اخلاقی جهان است. بهترین کارش وقتی است که کامل جا عوض کنید - و تصور کنید او چه می‌خواهد، نه فقط این‌که خودتان چه می‌خواستید.