باد کار می‌کند
در کویر، تپه‌های بلندی از ماسه هست. هیچ‌کس با بیل این تپه‌ها را نساخته است. پس چه کسی آن‌ها را درست کرده است؟
باد ماسه را جابه‌جا می‌کند
باد می‌تواند چیزهای سبک را بلند کند و با خودش ببرد، مثلِ گرد و خاک و دانه‌های ریزِ ماسه. وقتی باد آرام می‌شود، ماسه‌ها را زمین می‌گذارد.
باد این کار را هر روز تکرار می‌کند. ماسه‌ها کم‌کم روی هم جمع می‌شوند و تپه‌ی ماسه‌ای درست می‌شود.
گاهی ماسه‌ها جاده‌ها و مزرعه‌ها را می‌پوشانند. مردم کنارِ آن‌ها درخت و بوته می‌کارند. شاخه‌ها جلوی باد را می‌گیرند و ریشه‌ها خاک را نگه می‌دارند.
مردم از باد کمک می‌گیرند
از قدیم، مردم با باد کار کرده‌اند. باد بادبانِ قایق را پُر می‌کند و قایق را جلو می‌برد. در شرقِ ایران، آسیاب‌های بادیِ قدیمی هست که باد پره‌هایشان را می‌چرخاند تا گندم آرد شود.
امروز هم پره‌های بزرگی روی تپه‌ها می‌چرخند و با باد برق می‌سازند. حتی لباس‌های خیس هم در باد زودتر خشک می‌شوند.
در خانه امتحان کنید
- یک درِ بطری یا یک تکه چوب‌پنبه بردارید. یک خلال‌دندان در آن فرو کنید.
- یک تکه کاغذِ کوچک به خلال‌دندان بزنید تا بادبان شود.
- قایق را در یک تشت آب بگذارید و آرام پشتِ بادبان فوت کنید.
- وقتی تندتر فوت می‌کنید چه می‌شود؟
واژه‌های این درس
- تپه‌ی ماسه‌ای - تپه‌ای که باد از ماسه درست کرده است.
- آسیابِ بادی - آسیابی که باد آن را می‌چرخاند.
ایده‌ی اصلی
باد ماسه را جابه‌جا می‌کند و تپه می‌سازد. مردم از باد برای راندنِ قایق، آرد کردنِ گندم و ساختنِ برق کمک می‌گیرند.