گرم و سرد
ظهرِ تابستان است. کفِ حیاط آن‌قدر داغ است که پای برهنه را می‌سوزاند. اما صبحِ زود، همین کف خنک بود. چطور می‌شود فهمید چیزی دقیقاً چقدر گرم است؟
دماسنج گرمی را نشان می‌دهد
دستِ ما همیشه درست نمی‌گوید. برای همین از دماسنج کمک می‌گیریم. دماسنج وسیله‌ای است که نشان می‌دهد چیزی چقدر گرم یا سرد است.
در دماسنج، یک لوله‌ی باریک هست. در این لوله مایعی رنگی هست. وقتی هوا یا آب گرم‌تر می‌شود، مایع بالا می‌رود. وقتی سردتر می‌شود، مایع پایین می‌آید. عددی که کنارِ سرِ مایع است، دما را نشان می‌دهد.
گرم شدن وقت می‌خواهد
وقتی یک قابلمه آب را روی اجاق می‌گذاریم، آب یک‌باره داغ نمی‌شود. کم‌کم گرم می‌شود. وقتی اجاق را خاموش می‌کنیم، آب هم کم‌کم سرد می‌شود.
زمین هم همین‌طور است. صبح که خورشید بالا می‌آید، زمین یک‌باره گرم نمی‌شود. تا ظهر کم‌کم گرم‌تر می‌شود. عصر که خورشید پایین می‌رود، زمین کم‌کم خنک می‌شود.
در خانه امتحان کنید
- با کمک یک بزرگ‌تر سه کاسه آماده کنید: یکی آبِ سرد، یکی آبِ ولرم، یکی آبِ گرم، نه داغ.
- یک دست را در آبِ سرد و دستِ دیگر را در آبِ گرم بگذارید و تا ۳۰ بشمارید.
- حالا هر دو دست را با هم در آبِ ولرم بگذارید.
- هر دست چه حسی دارد؟ چرا به دماسنج نیاز داریم؟
واژه‌های این درس
- دماسنج - وسیله‌ای که نشان می‌دهد چیزی چقدر گرم یا سرد است.
- دما - اندازه‌ی گرمی یا سردیِ هر چیز.
ایده‌ی اصلی
دماسنج گرمی و سردی را نشان می‌دهد. آب و زمین یک‌باره گرم یا سرد نمی‌شوند، کم‌کم گرم و کم‌کم سرد می‌شوند.