کرم ابریشم
مادربزرگ یک شالگردنِ ابریشمی دارد. خیلی نرم و براق است. میدانید نخِ آن را یک جانورِ کوچک ساخته است؟
از تخم تا کرم
زندگیِ کرم ابریشم از یک تخم ریز شروع میشود. تخمش از دانهی کنجد هم کوچکتر است. از تخم یک کرمِ کوچک بیرون میآید.
کرم ابریشم فقط برگِ درختِ توت میخورد. شب و روز میخورد و بزرگ و بزرگتر میشود. پوستش چند بار عوض میشود.
پیله و پروانه
کرمی که بزرگ شد، از دهانش نخی بسیار نازک بیرون میدهد و دورِ خودش میپیچد. از این نخ یک خانهی بیضیشکل درست میشود. به آن پیله میگوییم.
کرم چند روز آرام درونِ پیله میماند و در آن تغییر میکند. بعد یک پروانهی سفید از پیله بیرون میآید. پروانه تخم میگذارد و از تخمها کرمهای تازه بیرون میآیند. پس زندگی دوباره از اول شروع میشود.
نخِ پیله همان ابریشم است. در بعضی از شهرهای ایران از قدیم کرم ابریشم پرورش میدهند. از نخِ پیلهها پارچه و فرش میبافند.
در خانه امتحان کنید
- از بزرگترها بپرسید در خانه چیزِ ابریشمی دارید یا نه، مثلِ روسری یا شال.
- آن را لمس کنید و با یک پارچهی نخیِ معمولی مقایسه کنید. کدام نرمتر است؟
- چهار کارت درست کنید و روی آنها بکشید: تخم، کرم، پیله، پروانه.
- کارتها را به هم بریزید و دوباره به ترتیب بچینید.
واژههای این درس
- پیله - خانهای که کرم ابریشم با نخِ خودش دورِ خودش میسازد.
- ابریشم - نخِ نرم و براقی که از پیله به دست میآید.
- پروانه - جانورِ بالداری که از پیله بیرون میآید.
ایدهی اصلی
کرم ابریشم از تخم بیرون میآید، برگِ توت میخورد، پیله میسازد و پروانه میشود. پروانه دوباره تخم میگذارد.