گیاه از یک شاخه
خاله گلدانِ بزرگی پوتوس دارد. یک تکه از شاخه‌اش را می‌بُرد و در یک لیوانِ آب می‌گذارد. می‌گوید: «این را ببر خانه، کنارِ پنجره بگذار.» دو هفته بعد، از ساقه ریشه‌های سفید بیرون آمده است. اما هیچ دانه‌ای در کار نبود. پس این گیاه از کجا آمد؟
قلمه چیست؟
گیاهِ تازه همیشه از دانه نمی‌روید. گاهی یک تکه ساقه با چند برگ هم گیاه می‌شود. به این تکه قلمه می‌گوییم. قلمه را در آب یا خاکِ نمناک می‌گذاریم. چند روز بعد، از پایینِ آن ریشه درمی‌آید.
قلمه کم‌کم گیاهی کامل می‌شود. این گیاهِ تازه درست شبیهِ گیاهِ مادر است.
کدام گیاهان را قلمه می‌زنند؟
پوتوس، شمعدانی، گل سرخ، انگور و بید را می‌شود قلمه زد. باغبان‌ها با قلمه زدن از یک گیاه، گیاه‌های زیادی درست می‌کنند.
گیاهان به ما و جانوران کمک می‌کنند. به ما غذا، سایه و هوای پاک می‌دهند. ما هم با کاشتنِ دانه و زدنِ قلمه به آن‌ها کمک می‌کنیم.
در خانه امتحان کنید
- از یک بزرگ‌تر بخواهید یک تکه ساقه‌ی پوتوس یا شمعدانی را با قیچی ببُرد.
- برگ‌های پایینیِ ساقه را بکَنید.
- ساقه را در یک لیوانِ آب، کنارِ پنجره بگذارید.
- هر چند روز آبش را عوض کنید. ریشه چه روزی پیدا شد؟ بنویسید.
واژه‌های این درس
- قلمه - تکه‌ای از ساقه که از آن گیاهِ تازه می‌روید.
- قلمه زدن - کاشتنِ قلمه در آب یا خاک.
ایده‌ی اصلی
بعضی گیاهان از یک تکه ساقه هم می‌رویند، و گیاهِ تازه شبیهِ گیاهِ مادر است.