دانه‌ها سفر می‌کنند
در پارک یک قاصدک پیدا کرده‌اید. به آن فوت می‌کنید. ده‌ها چترِ کوچکِ سفید در هوا پرواز می‌کنند و دور می‌شوند. زیرِ هر چتر یک دانه است. این دانه‌ها کجا می‌روند؟
باد و آب دانه‌ها را می‌برند
اگر همه‌ی دانه‌ها زیرِ گیاهِ مادر بریزند، جا و نور برای همه نیست. پس دانه‌ها باید به جاهای تازه بروند. به این کار پراکنده شدنِ دانه می‌گوییم.
بعضی دانه‌ها سبک‌اند و باد آن‌ها را می‌برد. دانه‌ی قاصدک چتر دارد. دانه‌ی درختِ افرا دو بال دارد و مثل ملخِ هلی‌کوپتر می‌چرخد. بعضی دانه‌ها هم روی آب شناور می‌مانند و آب آن‌ها را دور می‌برد، مثل نارگیل.
جانوران و آدم‌ها هم کمک می‌کنند
بعضی دانه‌ها خار یا قلاب دارند. به موی سگ و گربه، یا به جورابِ ما می‌چسبند و با ما سفر می‌کنند. پرنده‌ها میوه می‌خورند و دانه‌اش را جای دیگری می‌اندازند. سنجاب گردو را زیرِ خاک پنهان می‌کند و گاهی یادش می‌رود. آن گردو درخت می‌شود.
ما آدم‌ها هم دانه می‌کاریم. کشاورز دانه‌ی گندم را در مزرعه می‌پاشد.
هشدار
بعد از جمع کردنِ دانه‌ها، دست‌هایتان را با آب و صابون بشویید.
در خانه امتحان کنید
- با یک بزرگ‌تر به پارک یا باغ بروید.
- یک جورابِ کهنه را روی کفشتان بکشید و کمی میانِ علف‌ها راه بروید.
- جوراب را درآورید و نگاه کنید چه دانه‌هایی به آن چسبیده است.
- دانه‌ها را بشمارید و نقاشی کنید.
واژه‌های این درس
- پراکنده شدنِ دانه - رفتنِ دانه‌ها به جاهای دور از گیاهِ مادر.
- قاصدک - گیاهی که دانه‌هایش چترهای کوچکِ سفید دارند.
ایده‌ی اصلی
باد، آب، جانوران و آدم‌ها دانه‌ها را به جاهای تازه می‌برند تا آنجا گیاهِ تازه بروید.