آسیاب‌ها و تنورها
پدربزرگ می‌گوید وقتی کوچک بود، گندم را با الاغ به آسیاب ده می‌بردند. امروز آرد را در کیسه از مغازه می‌خریم. آسیاب‌ها چطور عوض شده‌اند؟
آسیاب، دیروز و امروز
خیلی قدیم، مردم گندم را با دست آرد می‌کردند. دو سنگ گرد را روی هم می‌گذاشتند و سنگ بالایی را می‌چرخاندند. به این آسیاب دستاس می‌گفتند.
بعد آسیاب‌هایی ساختند که آب رودخانه آن‌ها را می‌چرخاند. در جاهای بادخیز، باد آسیاب را می‌چرخاند.
امروز ماشین‌های بزرگ در کارخانه گندم را آرد می‌کنند. آن‌ها برق دارند و در یک روز آرد خیلی زیادی می‌سازند.
تنورهای گوناگون
نان را به روش‌های مختلف می‌پزند. نان لواش را به دیواره‌ی داغ تنور می‌چسبانند. تنور گودالی گِلی است که ته آن آتش است. نان سنگک را روی سنگ‌ریزه‌های داغ می‌پزند. عشایر نان را روی ساج می‌پزند. ساج یک صفحه‌ی آهنی گرد و قوس‌دار است که روی آتش می‌گذارند.
امروز در بعضی نانوایی‌ها، ماشین‌ها خمیر را پهن می‌کنند و در فِر می‌پزند.
در خانه امتحان کنید
- از پدربزرگ یا مادربزرگ بپرسید وقتی کوچک بودند، نان را کجا و چطور می‌پختند.
- تنور نانوایی محله‌تان را نقاشی کنید.
- نقاشی‌تان را به همکلاسی‌هایتان نشان دهید.
واژه‌های این درس
- آسیاب - جایی یا وسیله‌ای که دانه را خرد می‌کند و آرد می‌کند.
- تنور - جایی داغ برای پختن نان.
ایده‌ی اصلی
آسیاب‌ها و تنورها از گذشته تا امروز عوض شده‌اند، اما کارشان همان است: آرد کردن گندم و پختن نان.