روز و شب

شب است و شما در رختخواب هستید. همین حالا، در جای دیگری از دنیا، بچه‌هایی به مدرسه می‌روند و آفتاب در آسمانشان است. چطور ممکن است یک جا روز باشد و یک جا شب؟

خورشید نیمی از زمین را روشن می‌کند

زمینِ ما گرد است، مثل یک توپِ بسیار بزرگ. خورشید از دور به زمین نور می‌تاباند.

اما نور فقط به یک طرفِ این توپ می‌رسد. طرفی که رو به خورشید است، روشن است. آن‌جا روز است. طرفِ دیگر تاریک است. آن‌جا شب است.

زمین می‌چرخد

زمین هیچ‌وقت از حرکت نمی‌ایستد. مثل یک فرفره، آرام به دورِ خودش می‌چرخد. به این کار چرخشِ زمین می‌گوییم.

خانه‌ی شما هم روی زمین است و با آن می‌چرخد. صبح، خانه‌ی شما کم‌کم رو به خورشید می‌آید و هوا روشن می‌شود. شب، خانه‌ی شما پشت به خورشید می‌رود و هوا تاریک می‌شود.

زمین هر بار یک دورِ کامل می‌چرخد. هر دور، یک روز و یک شب است و ۲۴ ساعت طول می‌کشد.

هشدار

هیچ‌وقت مستقیم به خورشید نگاه نکنید، حتی با عینکِ آفتابی. نورِ آن به چشم آسیب می‌زند.

در خانه امتحان کنید

1. با کمک یک بزرگ‌تر، یک چراغ را در اتاق روشن کنید و چراغ‌های دیگر را خاموش کنید. این چراغ، خورشیدِ شماست.
2. چند قدم دورتر، رو به چراغ بایستید. صورتِ شما در «روز» است.
3. آرام دورِ خودتان بچرخید تا پشتتان به چراغ باشد. حالا صورتتان در «شب» است.
4. باز هم بچرخید. روز کی دوباره برمی‌گردد؟

واژه‌های این درس

• روز - وقتی که جای ما رو به خورشید است و هوا روشن است.
• شب - وقتی که جای ما پشت به خورشید است و هوا تاریک است.
• چرخشِ زمین - چرخیدنِ زمین به دورِ خودش، مثل یک فرفره.

ایده‌ی اصلی

زمین به دورِ خودش می‌چرخد. هر جای زمین که رو به خورشید باشد روز است، و هر جا که پشت به خورشید باشد شب است.