صدای زیر و صدای بم
در روستای پدربزرگ، جوجه‌ها جیک‌جیک می‌کنند و گاو ماغ می‌کشد. هر دو صدا را خوب می‌شنوید. اما این دو صدا اصلاً شبیه هم نیستند. فرق‌شان در چیست؟
نازک یا کلفت
صدای جوجه زیر است. به آن صدای نازک هم می‌گوییم. صدای گاو بم است. به آن صدای کلفت هم می‌گوییم.
صدای زیر با صدای بلند فرق دارد. یک جوجه آهسته جیک‌جیک می‌کند، اما صدایش باز هم زیر است. صدای بچه‌ها معمولاً زیرتر از صدای بزرگ‌ترهاست.
کوتاه‌تر، زیرتر
خط‌کشی را از لبه‌ی میز بیرون بگذارید و بلرزانید. اگر تکه‌ی بیرونی کوتاه باشد، تند می‌لرزد و صدایش زیر است. اگر بلند باشد، آرام‌تر می‌لرزد و صدایش بم است.
در ساز هم همین است. سیم کوتاه و نازک صدای زیر می‌دهد. سیم بلند و کلفت صدای بم می‌دهد.
در خانه امتحان کنید
- خط‌کشی را طوری روی میز بگذارید که تکه‌ی بلندی از آن بیرون باشد.
- سرش را پایین ببرید و ول کنید. به صدایش گوش کنید.
- خط‌کش را جلو بکشید تا تکه‌ی بیرونی کوتاه شود. دوباره بلرزانید.
- به صدای اعضای خانواده گوش کنید. صدای چه کسی از همه بم‌تر است؟
واژه‌های این درس
- صدای زیر - صدای نازک، مثل جیک‌جیک جوجه.
- صدای بم - صدای کلفت، مثل ماغ گاو.
ایده‌ی اصلی
صداها زیر یا بم‌اند؛ چیزی که کوتاه‌تر است و تندتر می‌لرزد، صدای زیرتری می‌دهد.