صدا از کجا می‌آید؟
عصر است. همسایه در می‌زند. گنجشکی روی درخت جیک‌جیک می‌کند. برادر کوچک‌تان با قاشق روی قابلمه می‌کوبد. همه‌ی این‌ها صدا دارند. اما صدا از کجا می‌آید؟
چیزی می‌لرزد
روی یک طبل چند دانه برنج بریزید. حالا آرام روی طبل بزنید. دانه‌های برنج بالا و پایین می‌پرند. چرا؟ چون پوست طبل می‌لرزد. لرزیدن یعنی تند تند جلو و عقب رفتن.
پوست طبل آن‌قدر تند می‌لرزد که چشم ما آن را خوب نمی‌بیند. اما گوش ما آن را می‌شنود. هر صدایی از چیزی می‌آید که می‌لرزد.
لرزش که بایستد، صدا هم می‌ایستد
سیم یک ساز را بکشید و ول کنید. سیم می‌لرزد و صدا می‌دهد. حالا انگشت‌تان را روی سیم بگذارید. سیم دیگر نمی‌لرزد و صدا هم تمام می‌شود.
وقتی حرف می‌زنید یا آواز می‌خوانید، چیزی در گلوی شما می‌لرزد. برای همین صدای شما شنیده می‌شود.
در خانه امتحان کنید
- یک خط‌کش را روی میز بگذارید. نصف آن از لبه‌ی میز بیرون باشد.
- با یک دست سر دیگر خط‌کش را محکم روی میز نگه دارید.
- با دست دیگر، سر بیرونی خط‌کش را پایین ببرید و ول کنید. ببینید و گوش کنید.
- لب‌هایتان را ببندید و «مممم» بگویید. انگشت‌تان را آرام روی لب‌ها بگذارید. چه حس می‌کنید؟
واژه‌های این درس
- صدا - چیزی که با گوش می‌شنویم.
- لرزیدن - تند تند جلو و عقب رفتن.
ایده‌ی اصلی
هر صدایی از چیزی می‌آید که می‌لرزد؛ وقتی لرزش بایستد، صدا هم تمام می‌شود.