باور چیست؟

سام دیرش شده است. کیفش را برمی‌دارد، در خانه را پشت سرش می‌بندد و دست می‌کند در جیب کتش تا کلیدها را بردارد. جیبش خالی است. مطمئن بود کلیدها در جیبش‌اند. از پنجره کلیدها را می‌بیند که روی میز آشپزخانه افتاده‌اند. آیا سام می‌دانست کلیدهایش کجاست؟

فکر کردن به این‌که چیزی درست است

وقتی سام در را بست، فکر می‌کرد «کلیدهایم در جیبم است». این را بلند نگفت و درباره‌اش هم شک نکرد. فقط آن را درست فرض کرد. به همین که فکر کنیم چیزی درست است باور (belief) می‌گوییم.

باور سام نادرست بود. کلیدها روی میز بودند، نه در جیبش. باور نوعی ادعاست، یعنی چیزی که یا درست است یا نادرست، و کسی آن را پذیرفته است. درست بودنش به آن آدم بستگی ندارد. به این بستگی دارد که چیزها واقعاً چطورند: کلیدها واقعاً کجا افتاده‌اند.

شما هزاران باور دارید

بیشتر باورها درباره‌ی کلید نیستند و اصلاً متوجهشان نمی‌شوید. همین حالا باور دارید که صندلی‌ای که رویش نشسته‌اید شما را نگه می‌دارد، که زمین زیر پایتان هنوز سر جایش است، و که فردا خورشید طلوع می‌کند. باور دارید اسم دوستتان همان است که فکر می‌کنید، آب آتش را خاموش می‌کند و زمین گرد است.

تقریباً همه‌ی این باورها درست‌اند و به آن‌ها نیاز دارید. بدون اعتماد هم‌زمان به هزاران باور نمی‌توانستید بنشینید، از خیابان رد شوید یا ناهار بخورید.

مطمئن بودن با درست بودن یکی نیست

سام فقط باور نداشت که کلیدها در جیبش‌اند. مطمئن بود. اما مطمئن بودنش کلیدها را جابه‌جا نکرد. مطمئن بودن چیزی است که در ذهن شما اتفاق می‌افتد. درست بودن به دنیای بیرون از ذهن مربوط است.

همه‌ی این دوره درباره‌ی همین پرسش است. بعضی از باورهای ما درست‌اند و بعضی نادرست. بعضی را با دلیل خوب داریم و بعضی فقط به نظرمان درست می‌آیند. پس کِی واقعاً چیزی را می‌دانیم، و کِی فقط به آن باور داریم؟ در درس بعد، «حدسی که درست درآمد»، شروع می‌کنیم به پیدا کردن جواب.

در خانه امتحان کنید

1. بدون فکر زیاد، پنج چیز را که همین حالا باور دارید بنویسید. ساده باشند، مثل «گوشی‌ام در اتاق کناری است».
2. کنار هر کدام بنویسید چقدر مطمئنید.
3. آن‌هایی را که می‌شود، بررسی کنید. هیچ‌کدام نادرست بود؟

واژه‌های این درس

• باور - این‌که فکر کنیم چیزی درست است
• باور درست - باوری که با واقعیت جور است
• باور نادرست - باوری که با واقعیت جور نیست

ایده‌ی اصلی

باور یعنی فکر کنیم چیزی درست است. بیشتر باورهای ما درست‌اند، اما بعضی نادرست‌اند، و مطمئن بودن هیچ باوری را درست نمی‌کند. درست بودن باور به دنیا بستگی دارد، نه به حس ما.