بگذارید سکه انتخاب کند
مدرسه‌ای که در درس «در مقایسه با چه؟» برنامه‌ی کتاب‌خوانی را آزمود، یک بار دیگر امتحان می‌کند. این بار معلم می‌پرسد: «چه کسی دوست دارد با برنامه کار کند؟» بیست کودک دستشان را بالا می‌برند؛ آن‌ها برنامه را می‌گیرند و بقیه گروه کنترل می‌شوند. آخر ترم، گروه برنامه خیلی بیشتر پیشرفت کرده است. آیا این بار برنامه جواب داده؟
مهم است چه کسی انتخاب کرد
فکر کنید چه کسانی دستشان را بالا بردند. کودکانی که عاشق کتاب‌خواندن‌اند بیشتر احتمال دارد برنامه‌ی کتاب‌خوانی را بخواهند. همین کودکان در خانه هم از همه بیشتر می‌خوانند، پس احتمالاً در هر حال بیشتر پیشرفت می‌کردند، چه با برنامه چه بی‌برنامه.
پس دو گروه پیش از شروع آزمون با هم فرق داشتند. فرقِ آخر ترم ممکن است از برنامه باشد، یا از نوع کودکانی که آن را انتخاب کردند. آزمون نمی‌تواند بگوید کدام. (اگر «منطق، سطح ۱» را خوانده باشید: این یک چیز سوم است که هر دو را باعث می‌شود، این‌جا علاقه به کتاب‌خواندن.)
انتخاب را به شانس بسپارید
راه‌حل غافلگیرکننده است: نگذارید هیچ‌کس انتخاب کند. نه کودکان، و نه معلم، که ممکن است بی‌آن‌که بخواهد مشتاق‌ترها را انتخاب کند. به جایش برای هر کودک یک سکه بیندازید: شیر، برنامه؛ خط، گروه کنترل.
سکه نمی‌داند چه کسی عاشق کتاب‌خواندن است. پس کتاب‌خوان‌های مشتاق در هر دو گروه پخش می‌شوند، تقریباً نیمی در هر کدام. قدبلندها و قدکوتاه‌ها، خسته‌ها و سرحال‌ها، و هر فرق دیگری، حتی فرق‌هایی که به فکر هیچ‌کس نرسیده، هم همین‌طور پخش می‌شوند. به این جور انتخاب با شانس گروه‌بندی تصادفی (random assignment) می‌گویند. تصادفی (random) یعنی با شانس تعیین‌شده، بی‌هیچ الگویی.
چرا شانس منصف است
وقتی گروه‌ها تصادفی باشند، در شروع در همه‌چیز جز برنامه شبیه هم‌اند. پس اگر گروه برنامه بیشتر پیشرفت کند، احتمالاً دلیلش برنامه است، یا شانس، که درس «بارها امتحان کنید» به آن می‌پردازد. دانشمندان وقتی محصول کشاورزی تازه، روش تازه‌ی آموزش یا داروی تازه‌ای را می‌آزمایند از همین ایده استفاده می‌کنند: بگذارید شانس تعیین کند چه کسی چه چیزی بگیرد.
در خانه امتحان کنید
- دو هواپیمای کاغذی‌تان، یا دو جور دانه، و ده نوبت پرتاب یا ده گلدان بردارید.
- برای هر نوبت یا هر گلدان یک سکه بیندازید تا معلوم شود کدام را بگیرد.
- بنویسید چرا انتخابِ سکه منصفانه‌تر از انتخابِ خودتان است.
واژه‌های این درس
- تصادفی - با شانس تعیین‌شده، بی‌هیچ الگویی
- گروه‌بندی تصادفی - استفاده از شانس، مثل انداختن سکه، برای تعیین این‌که چه کسی در کدام گروه باشد
ایده‌ی اصلی
اگر آدم‌ها گروهشان را خودشان انتخاب کنند، گروه‌ها ممکن است از اول با هم فرق داشته باشند. سپردن انتخاب به شانس گروه‌ها را در همه‌چیز شبیه هم می‌کند، حتی در چیزهایی که به فکر هیچ‌کس نرسیده، جز همان یک چیزِ مورد آزمون.