چیزها و ویژگیهایشان
کوفی یک سیب روی میزش دارد. سیب قرمز است، گرد، شیرین و ترد، و تقریباً هموزن مشت کوفی. کوفی یک هفته آن را همانجا میگذارد. حالا سیب قهوهای و نرم و چروکیده است. اما هنوز همان سیب است - کسی آن را با سیب دیگری عوض نکرده. پس سیب چیزهایی را که داشت از دست داده و باز همان سیب مانده است. اگر سیب آن چیزِ قرمز و گرد و شیرین نیست، پس چیست؟
چیزها چگونهاند
هر چیزی که بشود توصیفش کرد خصوصیتهایی دارد: رنگ، شکل، اندازه، وزن، مزه، بو. به چنین خصوصیتی - چیزی که میگوید آن چیز چگونه است - ویژگی (property) میگوییم. سیب کوفی ویژگیهای قرمز، گرد و شیرین را داشت. یک هفته بعد ویژگیهای قهوهای، چروکیده و نرم را داشت.
به دو نکته دقت کنید. یکی اینکه یک ویژگی میتواند مال چیزهای زیادی باشد: سیب قرمز است، ماشین آتشنشانی و توتفرنگی هم. دیگر اینکه یک چیز میتواند ویژگیای را از دست بدهد و ویژگی دیگری پیدا کند و باز همان چیز بماند. معما از همین نکتهی دوم شروع میشود.
ویژگیها را بردارید
این را در ذهنتان امتحان کنید. سیب را تصور کنید و رنگش را از آن بگیرید. بعد مزه و بویش را. بعد شکل و اندازهاش را. بعد وزنش را. چه چیزی باقی میماند؟
فیلسوفها دو جواب دادهاند.
چیزی باقی میماند: همان چیزی که ویژگیها را دارد. ویژگیها باید مال چیزی باشند. قرمزی خودبهخود در هوا معلق نیست؛ قرمزیِ سیب است. و باید چیزی باشد که وقتی ویژگیها عوض میشوند همان بماند، وگرنه سیبی در کار نبود که تغییر کند. جان لاک، فیلسوف انگلیسی، در سال ۱۶۹۰ این را «چیزی که نمیدانست چیست» نامید.
معمای این جواب: این چیز چگونه است؟ هر جوابی بدهید، خودش یک ویژگی دیگر است. پس آن چیزی که زیر ویژگیهاست چیزی است که هیچکس هرگز نمیتواند توصیفش کند، ببیندش یا لمسش کند. باور داشتن به چنین چیزی عجیب است.
هیچ چیز باقی نمیماند: هر چیز همان ویژگیهایش است که کنار هم آمدهاند. وقتی دقیق نگاه میکنیم، همیشه فقط ویژگیها را پیدا میکنیم - قرمزی، گردی، شیرینی. دیوید هیوم، فیلسوف اسکاتلندی، در سال ۱۷۳۹ نوشت که ما از هیچ چیزی جدا از ویژگیهایش که کنار هم نگه داشته شدهاند تصوری نداریم. پس سیب دستهای از ویژگیهاست که با هم میمانند و با هم تغییر میکنند.
معمای این جواب: اگر سیب فقط ویژگیهایش است، پس وقتی ویژگیها عوض میشوند باید دستهی دیگری باشد - سیب دیگری. دستهای که همهی ویژگیهایش عوض شده چطور میتواند هنوز همان دسته باشد؟
هیچکدام از این دو جواب برنده نشده است. هر کدام چیزی را توضیح میدهد که برای دیگری سخت است. بخش بعدی به معمای دوم برمیگردد: چه چیزی باعث میشود چیزی با وجود تغییر همان چیز بماند.
در خانه امتحان کنید
- یک چیز از اتاقتان انتخاب کنید: یک لیوان، یک کفش، یک کتاب.
- ده ویژگی آن را بنویسید.
- ویژگیهایی را که میتواند از دست بدهد و باز همان لیوان یا کفش یا کتاب بماند خط بزنید. آیا ویژگیای میماند که هرگز نتواند از دست بدهد؟
واژههای این درس
- ویژگی - خصوصیتی از یک چیز؛ آنچه میگوید آن چیز چگونه است، مثل رنگ، شکل یا وزنش
ایدهی اصلی
چیزی میتواند ویژگیهایش را عوض کند و همان چیز بماند. پس آیا هر چیز چیزی است زیر ویژگیهایش، یا فقط ویژگیهایش است که کنار هم آمدهاند؟ هر دو جواب معمایی دارند و این پرسش هنوز باز است.