آیا فقط اکنون واقعی است؟
مادربزرگ مِی برایش از روزی می‌گوید که دوچرخه‌سواری یاد گرفت، شصت سال پیش، در جاده‌ای خاکی کنار رودخانه. مِی گوش می‌دهد و بعد می‌پرسد: «آن روز هنوز جایی هست؟ یا دیگر کاملاً رفته؟» مادربزرگ می‌خندد: «نمی‌دانم. تا حالا کسی این را از من نپرسیده بود.» زمان چیست، و گذشته و آینده کجا هستند؟
پس زمان چیست؟
حدود ۱٬۶۰۰ سال پیش، آگوستین، اندیشمند اهل شمال آفریقا، نوشت: «پس زمان چیست؟ اگر کسی از من نپرسد، می‌دانم. اگر بخواهم برای کسی که می‌پرسد توضیحش دهم، نمی‌دانم.» ما تمام روز با زمان سروکار داریم - زود می‌رسیم، دیر می‌رسیم، سرمان شلوغ است، حوصله‌مان سر می‌رود - و با این حال گفتنِ این‌که زمان چیست بسیار سخت است.
این یکی از معماهایی است که آگوستین متوجهش شد. گذشته رفته است: دیگر وجود ندارد. آینده هنوز نیامده: هنوز وجود ندارد. و اکنون فقط لحظه‌ای میان آن دوست، آن‌قدر کوتاه که تا می‌گویید «اکنون» تمام شده است. پس چه مقدار از زمان اصلاً واقعی است؟
دو جواب
فقط اکنون واقعی است. گذشته واقعی بود، و آینده واقعی خواهد بود، اما تنها چیزهایی که وجود دارند چیزهایی‌اند که اکنون وجود دارند. دوچرخه‌سواری مادربزرگ رفته است؛ صبحانه‌ی فردا هنوز هیچ چیز نیست. این با حسی که از زمان داریم جور درمی‌آید: چیزها می‌آیند، می‌گذرند، و می‌روند.
معمای این جواب: درست است که دایناسورها زمانی زندگی می‌کردند، و درست است که مادربزرگ مِی آن روز دوچرخه‌سواری کرد. اما اگر گذشته وجود ندارد، چه چیزی این جمله‌ها را درست می‌کند؟
همه‌ی زمان‌ها واقعی‌اند. همه‌ی زمان مثل یک نوار فیلمِ بسیار دراز است. همه‌ی تصویرهای نوار آن‌جا هستند، اولی به اندازه‌ی آخری. «اکنون» فقط تصویری است که اتفاقاً در آن هستید، همان‌طور که «این‌جا» فقط جایی است که اتفاقاً در آن هستید. جاهای دیگر واقعی‌اند، با این‌که شما در آن‌ها نیستید؛ زمان‌های دیگر هم واقعی‌اند، با این‌که شما در آن‌ها نیستید. بعضی دانشمندان فکر می‌کنند فیزیکِ آلبرت اینشتین با این جواب بهتر جور درمی‌آید.
معمای این جواب: اگر همه‌ی زمان‌ها به یک اندازه واقعی‌اند، چرا انگار زمان می‌گذرد؟ و اگر گذشته و آینده هر دو به یک اندازه آن‌جا هستند، چرا گذشته را به یاد می‌آوریم اما آینده را نه؟
در خانه امتحان کنید
- پرسش آگوستین را از سه نفر بپرسید: «زمان چیست؟»
- جواب‌هایشان را بنویسید.
- برای هر جواب بپرسید: می‌گوید فقط اکنون واقعی است، همه‌ی زمان‌ها واقعی‌اند، یا چیز دیگری؟
واژه‌های این درس
واژه‌ی تازه‌ای ندارد: «فقط اکنون واقعی است» و «همه‌ی زمان‌ها واقعی‌اند» نام دو جواب‌اند، نه واژه‌هایی برای یاد گرفتن.
ایده‌ی اصلی
ما تمام روز با زمان سروکار داریم، اما گفتنِ این‌که زمان چیست سخت است. آیا فقط اکنون واقعی است، و گذشته رفته و آینده هنوز نیامده؟ یا همه‌ی زمان‌ها به یک اندازه واقعی‌اند، مثل تصویرهای یک نوار فیلم؟ هر جواب معمایی دارد.