کوچک‌تر از متر
ناخن شست شما چقدر است؟ یک سکه چقدر ضخامت دارد؟ «یک ذره از یک متر» جواب به‌دردبخوری نیست. برای چیزهای کوچک به واحدهای کوچک‌تر نیاز داریم.
سانتی‌متر
در درس «متر» دیدیم که یک متر تقریباً درازای یک گیتار است. اگر یک متر را به ۱۰۰ بخش برابر تقسیم کنیم، هر بخش یک سانتی‌متر است. نماد آن cm است.
پس ۱ متر = ۱۰۰ سانتی‌متر.
یک سانتی‌متر تقریباً پهنای ناخن انگشت کوچک شماست. خط‌های بلندِ شماره‌دار روی بیشتر خط‌کش‌های مدرسه سانتی‌متر هستند. یک مداد ممکن است حدود ۱۵ سانتی‌متر درازا داشته باشد، و یک برگ کاغذ معمولیِ چاپگر حدود ۳۰ سانتی‌متر.
میلی‌متر
برای چیزهای باز هم کوچک‌تر، یک سانتی‌متر را به ۱۰ بخش برابر تقسیم می‌کنیم. هر بخش یک میلی‌متر است. نماد آن mm است.
پس ۱ سانتی‌متر = ۱۰ میلی‌متر. و چون هر متر ۱۰۰ سانتی‌متر است، ۱ متر = ۱٬۰۰۰ میلی‌متر.
ضخامت یک کارت بانکی کمی کمتر از یک میلی‌متر است. خط‌های ریز میان عددهای خط‌کش میلی‌متر هستند.
خواندن خط‌کش
برای اندازه گرفتن چیزی با خط‌کش:
- یک سرِ آن چیز را درست روی خط ۰ بگذارید (نه روی لبه‌ی خط‌کش؛ در خیلی از خط‌کش‌ها این دو یکی نیستند).
- ببینید سرِ دیگرش به کجا می‌رسد.
- آخرین عدد سانتی‌متری را که رد کرده بخوانید، بعد خط‌های ریز میلی‌متری بعد از آن را بشمارید.
گیره‌ی کاغذی که از خط ۳ سانتی‌متر گذشته و ۲ خط ریز دیگر هم جلو رفته، ۳ سانتی‌متر و ۲ میلی‌متر درازا دارد. می‌توانیم این را ۳٫۲ سانتی‌متر یا ۳۲ میلی‌متر هم بنویسیم. هر سه یک طول را می‌گویند.
در خانه امتحان کنید
- ناخن شستتان، یک سکه و یک مداد را با خط‌کش اندازه بگیرید و هر بار از خط ۰ شروع کنید.
- هر کدام را با سانتی‌متر و میلی‌متر بنویسید، مثل «۳ سانتی‌متر و ۲ میلی‌متر».
- کدام‌یک از این سه را ترجیح می‌دهید فقط با میلی‌متر بگویید؟ چرا؟
واژه‌های این درس
- سانتی‌متر - یک‌صدمِ متر؛ نمادش cm است. ۱۰۰ سانتی‌متر = ۱ متر
- میلی‌متر - یک‌دهمِ سانتی‌متر، یعنی یک‌هزارمِ متر؛ نمادش mm است. ۱۰ میلی‌متر = ۱ سانتی‌متر
ایده‌ی اصلی
برای چیزهای کوچک، هر متر را به ۱۰۰ سانتی‌متر و هر سانتی‌متر را به ۱۰ میلی‌متر تقسیم می‌کنیم. خط‌های بلند خط‌کش سانتی‌متر هستند و خط‌های ریز میلی‌متر.