زمین
با خورشید آشنا شدیم. حالا نوبت جایی است که همین الان روی آن ایستادهاید: زمین.
جایی که زندگی میکنیم
پیاده به گردش بروید، یا با ماشین سفری طولانی بکنید، و به اطراف نگاه کنید: تپهها و کوهها، رودها، دریاها و اقیانوسها، جنگلها، روستاها و شهرها. همهی اینها روی زمین است. هر آدم، جانور و گیاهی که تا حالا دیدهاید روی زمین زندگی میکند.
صاف به نظر میرسد، اما گوی است
به یک دشت یا به دریا نگاه کنید: زمین صاف به نظر میرسد. اما صاف نیست. زمین یک گوی بسیار بزرگ است، مثل خورشید. آنقدر بزرگ است که تکهی کوچکی که دور و بر خود میبینیم صاف به نظر میآید؛ مثل مورچهای که روی یک توپ فوتبال غولپیکر راه میرود.
صاف یا گرد؟
مدتها پیش، مردم بر سر این موضوع بحث میکردند. بعضی فکر میکردند زمین مثل یک بشقاب صاف است. بعضی حتی میگفتند زمین لبه دارد: اگر زیادی جلو بروید، از لبهاش پایین میافتید!
بعضی دیگر میگفتند زمین گرد است. بیش از ۲٬۰۰۰ سال پیش، اندیشمندان یونان باستان نشانههایی پیدا کرده بودند که زمین گرد است. در درسی دیگر به نشانههای آنها نگاه میکنیم.
از فضا
امروز دیگر لازم نیست حدس بزنیم. فضانوردان (astronauts) آنقدر بالای زمین پرواز میکنند که میتوانند همهی آن را یکجا ببینند. از آنجا پیداست که زمین گوی آبی گردی است از دریا و خشکی، با ابرهای سفیدی دورش.
زمین و خورشید
حالا که خورشید را میشناسیم، میتوانیم این دو را کنار هم بگذاریم.
خورشید به زمین نور و گرما میدهد. زمین از خودش نوری ندارد، و خورشید هر بار فقط یک طرف یک گوی را میتواند روشن کند. پس همیشه نیمی از زمین در نور خورشید است و نیم دیگرش در سایه. این را به خاطر بسپارید؛ بهزودی دوباره به آن برمیگردیم.
خورشید بسیار بزرگتر از زمین هم هست. فقط به این دلیل کوچک دیده میشود که خیلی دور است: اگر زمینها را کنار هم بچینید، ۱۰۹ زمین لازم است تا از این سر خورشید به آن سرش برسید.
واژههای این درس
- فضانورد - کسی که به فضا سفر میکند
ایدهی اصلی
زمین گوی بزرگی است که همهی ما روی آن زندگی میکنیم. آنقدر بزرگ است که به چشم ما صاف میآید، اما از فضا میشود دید که گرد است. خورشید آن را روشن و گرم میکند، هر بار نیمی از آن را.