پیدایشِ رشته‌کوه‌ها

بسیاری از رشته‌کوه‌های بزرگ روزی کفِ دریا بوده‌اند. رسوب‌ها در دریا به صورتِ لایه‌های افقی و صاف ته‌نشین می‌شوند و به سنگ تبدیل می‌شوند. وقتی دو ورقه به هم فشار می‌آورند، لایه‌های میانِ آن‌ها از دو طرف فشرده می‌شوند: مثلِ رومیزی‌ای که از کنار هلش بدهید خم می‌شوند و چین می‌خورند، در جاهایی می‌شکنند و گسل می‌سازند، ضخیم می‌شوند و تا بلندیِ زیادی از سطحِ دریا بالا می‌روند. برای همین است که نزدیکِ قله‌ی کوه‌ها فسیلِ صدف و مرجانِ دریایی پیدا می‌شود. زاگرس همین‌طور ساخته شده است: بسترِ تازه‌ای که در دریای سرخ ساخته می‌شود، ورقه‌ی عربستان را به سمتِ شمالِ شرق و به سمتِ ورقه‌ی ایران هل می‌دهد. این فشار لایه‌های دریای کهن را به چین‌های بلند و موازی‌ای تبدیل کرده که از هواپیما دیده می‌شوند. فشار هنوز ادامه دارد، برای همین زاگرس هنوز زمین‌لرزه‌های زیادی دارد. هیمالیا هم از فشارِ هند به آسیا بالا آمد.