آب در زمین
نقشه
پیکان‌ها از آنچه اول می‌آموزید به آنچه باز می‌کند اشاره دارند. نشانگر را روی یک مفهوم ببرید تا زنجیرهٔ آن و جایی که عمیق‌تر برمی‌گردد روشن شود. برای دیدن درس‌ها و داستان‌های یک مفهوم، روی آن راست‌کلیک کنید (یا انگشت خود را روی آن نگه دارید).
- ثابت‌شده تا عمق123
- باز
- قفل
- عمیق‌تر برمی‌گردد
مسیر یادگیری
به ترتیبی که مفاهیم بر هم بنا می‌شوند.
- آب آشامیدنیِ سالمقفلآب رودها و چاه‌ها ممکن است گِل و میکروب‌هایی همراه داشته باشد که آن‌قدر ریزند که دیده نمی‌شوند. در تصفیه‌خانه‌ی آب، گل را می‌گذارند ته‌نشین شود، آب را از ماسه صاف می‌کنند و کمی کلر به آن می‌زنند تا میکروب‌ها بمیرند. این‌طور آبی که از شیر خانه می‌آید برای نوشیدن سالم است.باز می‌شود پس از: جدا کردنِ مخلوط‌ها
- آب شیرین و آب شورآمادهتقریباً همه‌ی آبِ زمین آبِ شورِ دریاهاست که نمی‌توانیم بنوشیم. فقط بخش بسیار کوچکی از آن آب شیرین است، و بیشترِ همین آب شیرین هم یخ زده یا زیر زمین پنهان است. پس آب شیرینی که در دسترس ماست بسیار باارزش است و نباید هدرش بدهیم.
- چرخه‌ی آبقفلآب همیشه در حال گردش است. خورشید دریاها، دریاچه‌ها و چاله‌های آب را گرم می‌کند و مقداری از آبشان بخار می‌شود و به هوا می‌رود. بالای آسمان هوا سرد است، پس بخار آب به قطره‌های ریزی تبدیل می‌شود که ابرها را می‌سازند. قطره‌ها به شکل باران یا برف پایین می‌آیند و آب به دریا برمی‌گردد یا در زمین فرو می‌رود، تا دوباره همین راه را برود.باز می‌شود پس از: تبخیر و میعان
- آب‌های زیرزمینیقفلمقداری از باران و برفِ آب‌شده از خاک پایین می‌رود تا به سنگی برسد که نمی‌تواند از آن بگذرد، و همان‌جا جمع می‌شود: این آب زیرزمینی است. مردم با کندن چاه به آن می‌رسند، و در ایران با قنات هم: تونل‌های بلند و شیب‌داری که آب زیرزمینی را بدون پمپ بیرون می‌آورند. اگر بیشتر از آنچه باران برمی‌گرداند آب برداریم، چاه‌ها خشک می‌شوند، و آلودگی‌ای که به زمین برسد آب را آلوده می‌کند.باز می‌شود پس از: خاک, چرخه‌ی آب
- صرفه‌جویی در آبقفلآب شیرین کم است و آبی که از شیر خانه بیرون می‌آید راه درازی آمده و تمیز شده است. با کارهای ساده می‌شود آن را هدر نداد: بستن شیر هنگام مسواک زدن، درست کردن شیری که چکه می‌کند، دوش کوتاه، و آب دادن به گیاهان در خنکیِ صبح یا عصر.باز می‌شود پس از: آب شیرین و آب شور
- قناتقفلقنات تونلی زیرزمینی است که آب زیرزمینی را بدون پمپ به سطح زمین می‌آورد. از یک مادرچاه عمیق در دامنه‌ی کوه شروع می‌شود، جایی که آب زیرزمینی زیاد است، و با شیبی کم تا روستا می‌رود و آب آنجا بیرون می‌آید. ردیفی از چاه‌ها از سطح زمین به تونل می‌رسد تا خاکِ کنده‌شده را بیرون بیاورند و هوا به تونل برسد. ایرانی‌ها از چند هزار سال پیش قنات می‌کنند.باز می‌شود پس از: آب‌های زیرزمینی
پیوند با حوزه‌های دیگر
- آب آشامیدنیِ سالم به جدا کردنِ مخلوط‌ها نیاز داردماده و ویژگی‌های آن
- آب‌های زیرزمینی به خاک نیاز داردسنگ و خاک
- چرخه‌ی آب به تبخیر و میعان نیاز داردماده و ویژگی‌های آن