آتشفشان

در عمقِ زمین گاهی سنگ ذوب می‌شود و ماگما می‌سازد. ماگما از سنگ‌های جامدِ دورش سبک‌تر است، پس بالا می‌آید و در مخزنِ ماگما جمع می‌شود. وقتی فشارِ گازهایش به اندازه‌ی کافی زیاد شود، از دودکش بالا می‌آید و از دهانه بیرون می‌ریزد و با گدازه‌ی سردشده و خاکستر، مخروطِ آتشفشان را می‌سازد. ماگمایی که به سطحِ زمین برسد گدازه نام دارد. آتشفشان مواد جامد (سنگ و خاکستر)، مایع (گدازه) و گاز، بیشتر بخارِ آب و کربن‌دی‌اکسید، بیرون می‌دهد. آتشفشان‌ها خطرناک‌اند، اما خاکِ حاصل‌خیز، سنگ‌های سبکی مثلِ سنگ‌پا، چشمه‌های آب‌گرم و جزیره‌های تازه هم می‌سازند. آتشفشان ممکن است فعال، خفته یا خاموش باشد. دماوند، بلندترین کوهِ ایران، آتشفشانی است که هنوز گاز بیرون می‌دهد.