کنسرتِ شبِ بارانی

درباره‌ی این ویدیو

چند هفته پیش بلیتِ یک کنسرت را خریده‌اید. امشب باران تندی می‌بارد، خسته‌اید و راستش ترجیح می‌دهید در خانه بمانید. بلیت را نه می‌شود فروخت و نه پس داد. خیلی‌ها می‌گویند: پولش را داده‌ام، پس باید بروم، وگرنه پولم هدر رفته. به نظر منطقی می‌آید. اما آن پول، چه بروید چه نروید، رفته است. ماندن در خانه برش نمی‌گرداند، رفتن هم برنمی‌گرداند. تنها سؤالی که مانده این است که از حالا به بعد از کدام شب بیشتر لذت می‌برید.

هال آرکس و کاترین بلومر (۱۹۸۵) از دانشجوها خواستند تصور کنند برای یک سفرِ اسکی ۱۰۰ دلار و برای سفرِ دیگری ۵۰ دلار داده‌اند و بعد می‌فهمند هر دو در یک آخرِ هفته‌اند. هیچ‌کدام را نمی‌شد فروخت، و فکر می‌کردند سفرِ ۵۰ دلاری بیشتر خوش می‌گذرد. باز هم کمی بیشتر از نیمی‌شان سفرِ ۱۰۰ دلاری را انتخاب کردند. همین پژوهشگرها آن را در دنیای واقعی هم آزمودند: یک تئاتر بلیتِ فصلی فروخت، بعضی را با قیمتِ کامل و بعضی را، به‌طورِ تصادفی، با تخفیف. در نیمه‌ی اولِ فصل، کسانی که قیمتِ کامل داده بودند به نمایش‌های بیشتری رفتند.

پول، وقت یا زحمتی که خرج شده و دیگر برنمی‌گردد هزینه‌ی ازدست‌رفته نام دارد، مثلِ کشتی‌ای که به تهِ دریا رفته. اگر بگذارید این هزینه شما را به انتخابی بکشاند که در غیرِ این صورت نمی‌کردید، در دامِ هزینه‌ی ازدست‌رفته افتاده‌اید. در این دام می‌افتیم چون «چیزی را هدر نده» معمولاً قاعده‌ی خوبی است، چون کنار گذاشتنش حسِ باختن دارد، و چون دوست نداریم حس کنیم انتخابِ اولمان اشتباه بوده.

عادتی که کمک می‌کند: فرض کنید مجانی به دستش آورده‌اید. اگر کسی بلیت را به شما هدیه داده بود، امشب زیرِ این باران بیرون می‌رفتید؟ جوابتان انتخابِ واقعی‌تان است. دوستی که منتظرتان است دلیلِ واقعی برای رفتن است؛ «پولش را داده‌ام» نیست. این ویدیو هزینه‌ی ازدست‌رفته را در Knaph توضیح می‌دهد.

متن گفتار

1. ۰:۰۰چند هفته پیش پولِ این بلیت را دادی. امشب باران می‌بارد و خسته‌ای. می‌روی؟
2. ۰:۰۶پولش را داده‌ام، پس باید بروم. اما پول در هر حال رفته است.
3. ۰:۱۳دو سفرِ اسکی در یک آخرِ هفته. بیشتر از نیمی گران‌تر را انتخاب کردند، نه خوش‌تر را.
4. ۰:۲۰در یک تئاتر، کسانی که قیمتِ کامل داده بودند به نمایش‌های بیشتری رفتند.
5. ۰:۲۶چیزی که خرج شده و برنمی‌گردد هزینه‌ی ازدست‌رفته است. فقط آینده مهم است.
6. ۰:۳۲فرض کن مجانی به دستت رسیده. باز هم می‌رفتی؟
7. ۰:۳۸آن‌چه خرج شده رفته است. با آن‌چه پیشِ روست انتخاب کن.