عمق ۱ · ۹۹ ثانیه
همین یک قوطی هم زیاد است
منظورِ سازمانهای سلامت کدام قندهاست، یک قوطی نوشابه چقدر قند دارد، چقدر نمک زیاد است، و نمکی که میخوریم در اروپا و ایران از کجا میآید.
درباره‌ی این ویدیو
یک قوطی نوشابه‌ی خنک در بعدازظهرِ گرم، نان با پنیرِ شور و ترشی سرِ صبحانه. قند و نمک غذا را خوشمزه می‌کنند و کمی از هر کدام اشکالی ندارد. اما چقدر زیاد است؟
توصیه‌های سلامت درباره‌ی قند، درباره‌ی قندهای آزاد است: قندی که تولیدکننده، آشپز یا خودتان به غذا یا نوشیدنی اضافه می‌کنید، به‌علاوه‌ی قندِ عسل، شیره‌ها و آبمیوه. قندِ درونِ میوه و سبزیِ کامل و تازه، و قندِ شیر، قندِ آزاد نیستند. عسل، شکرِ قهوه‌ای، شیره‌ی خرما و شکرِ سفید همه یک جور حساب می‌شوند.
سازمانِ جهانیِ بهداشت (WHO) توصیه می‌کند قندهای آزاد کمتر از ۱۰ درصدِ انرژیِ روزانه باشند: برای کسی که روزی حدود ۲۰۰۰ کیلوکالری می‌خورد، حدود ۵۰ گرم یا ۱۲ قاشق چای‌خوری. کمتر از ۵ درصد، یعنی حدود ۲۵ گرم یا ۶ قاشق، حتی بهتر است. قندِ زیاد با اضافه‌وزن و پوسیدگیِ دندان همراه است. نوشیدنی‌ها جایی‌اند که قند از همه سریع‌تر روی هم جمع می‌شود: یک قوطیِ ۳۳۰ میلی‌لیتری نوشابه‌ی معمولی حدود ۳۵ گرم قند دارد، بیشتر از کلِ ۲۵ گرمِ یک روز.
نمک از سدیم و کلر ساخته شده و برای سلامت، سدیمِ آن مهم است. WHO توصیه می‌کند بزرگسالان روزی کمتر از ۵ گرم نمک بخورند، کمی کمتر از یک قاشق چای‌خوری، و کودکان کمتر؛ در سالِ ۲۰۲۱ میانگینِ جهانیِ بزرگسالان حدود ۱۱ گرم بود، بیش از دو برابر. نمکِ زیاد فشار خون را بالا می‌برد، و فشار خونی که بالا بماند خطرِ حمله‌ی قلبی و سکته‌ی مغزی را بیشتر می‌کند.
این‌که نمک از کجا میآید به جایی بستگی دارد که در آن زندگی می‌کنید. در بسیاری از کشورهای ثروتمند، بخشِ بزرگی از آن از قبل در غذاهایی است که مردم می‌خرند: نان، گوشتِ فرآوری‌شده، تنقلات و سس‌ها. در چین و ایران، بخشِ بزرگی از آن هنگامِ آشپزی یا سرِ سفره اضافه می‌شود. پژوهشی در اصفهان در سال‌های ۲۰۱۴ و ۲۰۱۵ نشان داد بزرگسالان روزانه حدود ۱۱ گرم نمک می‌خوردند؛ حدود نیمی از آن در خانه اضافه می‌شد، بعد نان، بعد پنیر و بعد سبزی‌های شور مثلِ ترشی. پس بیشترِ وقت‌ها آب بنوشید، با نمکِ کمتر آشپزی کنید و پیش از نمک زدن بچشید، و برچسب‌ها را مقایسه کنید. این ویدیو قند و نمک را از درسِ «قند و نمک» در Knaph توضیح می‌دهد.
این ویدیو عمق ۱ از «قند و نمک» را نشان می‌دهد.
یادگیری قند و نمکمتن گفتار
- ۰:۰۰نوشابه در روزِ گرم، پنیرِ شور و ترشی سرِ صبحانه. کمی اشکالی ندارد. چقدر زیاد است؟
- ۰:۰۶قندهای آزاد یعنی قندی که تولیدکننده، آشپز یا خودت اضافه می‌کنی، به‌علاوه‌ی عسل، شیره و آبمیوه. قندِ درونِ میوه و سبزیِ کامل یا شیر آزاد نیست. و عسل همان حسابِ شکرِ سفید را دارد.
- ۰:۲۲سازمانِ جهانیِ بهداشت می‌گوید روزی کمتر از پنجاه گرم، و کمتر از بیست و پنج حتی بهتر. یک قوطی نوشابه حدود سی و پنج گرم قند دارد. در یک نوشیدنی، بیشتر از حدِ بهتر.
- ۰:۴۲نمک. سازمانِ جهانیِ بهداشت می‌گوید بزرگسالان روزی کمتر از پنج گرم بخورند. در ۲۰۲۱ میانگینِ جهان حدود یازده بود، بیش از دو برابر. نمکِ زیاد فشار خون را بالا می‌برد و با آن خطرِ حمله‌ی قلبی و سکته را.
- ۱:۰۰در بسیاری از کشورهای ثروتمند، نمک بیشتر در غذای آماده است. در ایران، بیشترش در خانه اضافه می‌شود. در اصفهان حدود نیمی از خانه بود، بعد نان، بعد پنیر، بعد ترشی.
- ۱:۲۰بیشترِ وقت‌ها آب بنوش. با نمکِ کمتر آشپزی کن و اول بچش. برچسبِ نان و پنیر را مقایسه کن.
- ۱:۳۲بدان قند و نمکت از کجا میآید.