تی‌شرت

درباره‌ی این ویدیو

با تی‌شرتی که پوشیدنش حسابی خجالتتان می‌دهد وارد کلاسی می‌شوید که ۲۰ دانشجو در آن نشسته‌اند. یک دقیقه می‌مانید و بیرون می‌روید. چند نفرشان دیدند روی تی‌شرتتان چه بود؟ بیشترِ آدم‌ها حدود نصف را حدس می‌زنند، یعنی حدود ۱۰ نفر. به نظر بدیهی می‌آید که یک کلاس متوجه شود. اما آدم‌های آن کلاس هم برای خودشان فکر و گرفتاری دارند.

در سالِ ۲۰۰۰ سه روان‌شناس، تامس گیلوویچ، ویکتوریا مدوک و کنت ساویتسکی، همین آزمایش را با دانشجوهایی در آمریکا انجام دادند. هر دانشجو تی‌شرتی می‌پوشید که عکسِ صورتِ یک خواننده‌ی معروف رویش بود، خواننده‌ای که بیشترِ هم‌سن‌وسال‌هایش پوشیدنِ چنین تی‌شرتی را خجالت‌آور می‌دانستند. بعد وارد اتاقی می‌شد که دانشجوهای دیگر در آن مشغولِ پر کردنِ فرم بودند، کمی می‌ماند و بیرون می‌رفت. دانشجوهای تی‌شرت‌پوش حدس زدند حدود نیمی از اتاق متوجه شده‌اند. اما در واقع فقط حدود یک‌چهارم می‌توانستند بگویند عکسِ چه کسی بود. بیشترشان سرشان را بالا آورده بودند، یک دانشجو دیده بودند و دوباره سراغِ فرمشان رفته بودند.

به این حس که نوری روی ما افتاده و همه می‌بینند چه پوشیده‌ایم، چه گفته‌ایم و کجا اشتباه کرده‌ایم، اثر نورافکن می‌گویند. شما تمامِ روز در مرکزِ توجهِ خودتان هستید: از لکه‌ی روی آستینتان و کلمه‌ای که اشتباه گفتید خبر دارید، پس به نظرتان می‌رسد در ذهنِ دیگران هم باید بزرگ باشند. اما هر کسِ دیگری در مرکزِ توجهِ خودش است و به آستینِ خودش فکر می‌کند. همین پژوهش‌ها نشان دادند این اثر درباره‌ی چیزهای خوب هم هست: آدم‌ها فکر می‌کنند دیگران حرف‌های هوشمندانه‌شان را بیشتر از واقعیت به یاد دارند.

چه کمکی می‌کند: بپرسید شما از دیگران چه دیدید. اشتباه‌های کوچکِ کسی را در آخرین ارائه‌ای که تماشا کردید به یاد دارید؟ و وقتی حس می‌کنید زیرِ نگاه‌اید، یادتان باشد که بیشترِ آدم‌ها دارند به خودشان فکر می‌کنند. معمولاً درست است، و دانستنش آرامش می‌دهد. این ویدیو همین را در Knaph نشان می‌دهد.

متن گفتار

1. ۰:۰۰با یک تی‌شرتِ خجالت‌آور وارد اتاقی می‌شوی. چند نفر دیدند؟
2. ۰:۰۵بیشترِ آدم‌ها حدود نصف را حدس می‌زنند. ده نفر از بیست نفر.
3. ۰:۱۱در پژوهشِ واقعی فقط حدود یک‌چهارم می‌توانستند بگویند عکسِ چه کسی بود.
4. ۰:۱۷تو در مرکزِ توجهِ خودت هستی. آن‌ها در مرکزِ توجهِ خودشان.
5. ۰:۲۳وقتی حس می‌کنی زیرِ نگاهی، یادت باشد بیشترشان به خودشان فکر می‌کنند.
6. ۰:۲۹دیگران خیلی کمتر از آن‌چه فکر می‌کنی می‌بینند. این آزادت می‌کند.