ده پرتاب برای هر کدام

درباره‌ی این ویدیو

آزمایش منصفانه‌ی نادیا در سالن مدرسه آماده است. هواپیمای نوک‌تیز را یک بار پرتاب می‌کند: ۶ متر. هواپیمای دماغه‌پهن را یک بار: ۵ متر. لئو می‌گوید: «پس نوک‌تیز بهتر است.» اما نادیا مطمئن نیست. یک هواپیما را دو بار پرتاب کنید، هیچ‌وقت دقیقاً به یک اندازه نمی‌رود: فشار دست، زاویه و یک جریان هوای کوچک هر بار کمی فرق می‌کند. پس یک هواپیما می‌تواند در یک پرتاب از روی شانس از دیگری جلو بزند. آیا یک متر فرق واقعی است؟

برای فهمیدن، نادیا هر هواپیما را ده بار به یک شکل پرتاب می‌کند و جای فرود هر کدام را علامت می‌زند. نقطه‌ها روی هم می‌افتند: گاهی دماغه‌پهن دورتر رفت، گاهی نوک‌تیز. به طور میانگین، یعنی ده مسافت را با هم جمع کنیم و بر ده تقسیم کنیم، نوک‌تیز ۵٫۶ متر رفت و دماغه‌پهن ۵٫۴ متر. فرق اولین امتحانش بیشتر شانس بود.

شانس به هر دو طرف می‌رود. با یک امتحان، یک پرتاب خوش‌شانس می‌تواند همه چیز را تعیین کند؛ با تعداد زیاد، پرتاب‌های خوش‌شانس و بدشانس همدیگر را خنثی می‌کنند و آنچه می‌ماند فرق واقعی است، اگر باشد. سکه هم همین را نشان می‌دهد: ۴ بار بیندازید، ۳ شیر عادی است؛ ۱۰۰ بار بیندازید، تقریباً همیشه نزدیک ۵۰ شیر می‌آید. به چیزهایی که آزمایش روی آن‌ها انجام می‌شود نمونه می‌گویند و به تعدادشان اندازه‌ی نمونه. هر چه بزرگ‌تر باشد، شانس کمتر می‌تواند فریبتان بدهد. این ویدیو همراه درس «بارها امتحان کنید» در دوره‌ی علم، سطح ۱ در Knaph است.

متن گفتار

1. ۰:۰۰یک پرتاب برای هر کدام. نوک‌تیز، شش متر. دماغه‌پهن، پنج متر.
2. ۰:۰۵اما هیچ هواپیمایی دو بار یک اندازه نمی‌رود. یک متر فقط شانس بود؟
3. ۰:۱۱ده پرتاب برای هر کدام، به یک شکل. نقطه‌ها روی هم می‌افتند.
4. ۰:۱۷میانگین‌ها پنج و شش‌دهم و پنج و چهاردهم. امتحان اول بیشتر شانس بود.
5. ۰:۲۳چهار بار سکه، سه شیر عادی است. صد بار، نزدیک پنجاه.
6. ۰:۲۹یک امتحان می‌تواند شانس باشد. امتحان‌های زیاد خنثی‌اش می‌کنند.