قابلمه‌ی فلزی با دسته‌ی چوبی

درباره‌ی این ویدیو

به قابلمه‌ای روی اجاق نگاه کنید. خودِ قابلمه فلزی است، اما دسته‌اش اغلب چوبی است. چرا همه‌اش را از یک جنس نمی‌سازند؟

قاشق یک شیء است، و چیزی که از آن ساخته شده جنسِ آن است: فولاد، چوب یا پلاستیک. هر جنسی ویژگی‌های خودش را دارد، یعنی چیزهایی که می‌شود درباره‌اش دید یا آزمایش کرد. سخت است یا نرم؟ خم می‌شود یا می‌شکند؟ براق است یا مات؟ می‌شود از پشتش دید؟ گرما را زود از خودش رد می‌کند؟ آهن‌ربا به آن می‌چسبد؟ روی آب می‌ماند؟

یک سرِ میله‌ای فلزی و میله‌ای چوبی را گرم کنید. گرما زود در طولِ فلز پیش می‌رود، اما چوب خنک می‌ماند. جوابِ قابلمه همین است: فلز گرما را از شعله به غذا می‌رساند، و چوب نه، پس دسته آن‌قدر خنک می‌ماند که بشود گرفتش.

آزمایشِ آهن‌ربا خیلی‌ها را غافلگیر می‌کند. آهن‌ربا به آهن و فولاد می‌چسبد، اما نه به هر فلزی: به قوطیِ آلومینیمی، انگشترِ طلا و بیشترِ سکه‌ها نمی‌چسبد.

انتخابِ جنس یعنی پرسیدنِ این‌که کار چه ویژگی‌هایی لازم دارد: فلز برای قابلمه، چوب برای دسته، شیشه برای پنجره، چون شیشه شفاف است و باران را بیرون نگه می‌دارد. قابلمه‌ی کاغذی می‌سوزد، و دسته‌ی فلزی دستتان را می‌سوزاند.

متن گفتار

1. ۰:۰۰چرا قابلمه را از فلز می‌سازند، اما دسته‌اش را از چوب؟
2. ۰:۰۹یک سرش را گرم کنید. گرما در فلز تند پیش می‌رود. چوب خنک می‌ماند. برای همین قابلمه فلزی است و دسته چوبی.
3. ۰:۱۹آهن‌ربا به هر فلزی می‌چسبد؟ به قاشقِ فولادی، بله. به قوطی، انگشترِ طلا یا سکه، نه.
4. ۰:۲۸هر کاری ویژگی‌های مناسب خودش را می‌خواهد. فلز، چوب، شیشه.
5. ۰:۳۵هر جنسی ویژگی‌های خودش را دارد.