قرصِ قند

درباره‌ی این ویدیو

در آزمایشِ یک قرصِ تازه برای سردرد، بعضی‌ها قرصِ واقعی می‌گیرند و بعضی قرصِ قندی که درست شبیهِ آن است، و به هیچ‌کس نمی‌گویند کدام را گرفته. بعضی از کسانی که قرصِ قند خورده‌اند می‌گویند سردردشان بهتر شد. دارونما درمانی ساختگی است: قرصِ قند، یا کرم یا نوشیدنی‌ای که چیزی در آن نیست که روی بیماری اثر کند، و طوری ساخته شده که شکل، حس و مزه‌اش مثلِ درمانِ واقعی باشد. بهتر شدنِ حال بعد از خوردنِ آن را اثر دارونما می‌گویند.

دارونما چه کار می‌کند؟ مرورِ بزرگی از کاکرین بیش از ۲۰۰ کارآزمایی را کنار هم گذاشت که کسانی را که دارونما گرفته بودند با کسانی مقایسه کرده بودند که هیچ چیز نگرفته بودند. در کل، اثرِ مهمی پیدا نکرد. در بعضی کارآزمایی‌ها دارونما در چیزی که آدم‌ها درباره‌ی خودشان می‌گویند فرق ایجاد کرد، بیشتر درد و حالت تهوع، هرچند نویسندگان می‌گویند جدا کردنِ همین هم از گفتنِ چیزی که آدم انتظارش را دارد سخت است. چیزهایی که پزشک یا آزمایش می‌تواند اندازه بگیرد از این هم کمتر تغییر کرد. شواهدِ خوبی نیست که دارونما بیماری را درمان کند.

در سال ۱۹۵۵ پزشکی آمریکایی به نامِ هنری بیچر مقاله‌ی معروفی نوشت و گفت دارونما به سهمِ بزرگی از بیماران با بیماری‌های مختلف کمک می‌کند. بعدها، در سال ۱۹۹۷، دو پژوهشگر پژوهش‌هایی را که او به کار برده بود دوباره خواندند و دیدند بیشترِ آن بیماران در هر حال خوب می‌شدند: بیماری‌شان خودبه‌خود رو به بهبود بود. پژوهش‌های او هیچ گروهی نداشتند که هیچ چیز نگرفته باشد، پس چیزی برای مقایسه نبود. بخشِ زیادی از چیزی که شبیهِ «خوب شدن با دارونما» است در واقع بهبودِ خودبه‌خود است.

برای همین خیلی از کارآزمایی‌ها به گروه کنترل دارونمایی می‌دهند که شبیهِ درمانِ واقعی است و نمی‌گذارند کسی بداند چه کسی کدام را گرفته، که به آن کورسازی می‌گویند. آن‌وقت امید، انتظار و بهبودِ خودبه‌خود در هر دو گروه هست، و اگر گروهِ درمانِ واقعی بهتر شود، این‌ها نمی‌توانند فرق را توضیح بدهند. این ویدیو اثر دارونما را در Knaph توضیح می‌دهد، از درسِ «اثر دارونما» در دوره‌ی سلامت، سطح ۱.

متن گفتار

1. ۰:۰۰دو قرص که شبیهِ هم‌اند. یکی واقعی است، یکی قند، و به هیچ‌کس نمی‌گویند کدام. بعضی از کسانی که قرصِ قند خورده‌اند می‌گویند سردردشان بهتر شد.
2. ۰:۱۰دارونما درمانی ساختگی است که شبیهِ درمانِ واقعی ساخته شده. بهتر شدن بعد از آن، اثر دارونماست.
3. ۰:۱۹بیش از دویست کارآزمایی دارونما را با هیچ چیز مقایسه کردند. در کل، اثرِ مهمی نبود. کمی در چیزی که آدم‌ها می‌گویند، بیشتر درد و تهوع. چیزی که آزمایش اندازه می‌گیرد از این هم کمتر عوض شد.
4. ۰:۳۶در ۱۹۵۵ هنری بیچر گفت دارونما به سهمِ بزرگی از بیماران کمک می‌کند. اما بیشترشان در هر حال خوب می‌شدند. پژوهش‌هایش گروهی نداشت که هیچ چیز نگرفته باشد.
5. ۰:۵۱پس کارآزمایی‌های منصفانه به گروه کنترل چیزی شبیهِ درمان می‌دهند و کسی نمی‌داند چه کسی کدام را گرفته. امید، انتظار و بهبود در هر دو گروه هست. فقط دارو فرق دارد.
6. ۱:۰۶می‌تواند مدتی حالت را عوض کند. درمانت نمی‌کند.