آبی یا زرد

درباره‌ی این ویدیو

برای روزِ ورزشِ مدرسه، اسم‌ها را از توی کلاه بیرون می‌کشند و دو تیم می‌سازند: آبی و زرد. شما در تیمِ آبی هستید. باید به دو دانش‌آموز که هرگز ندیده‌اید امتیاز بدهید، از هر تیم یکی. کارتِ الف به دانش‌آموزِ آبی ۱۲ امتیاز می‌دهد و به زرد ۱۴. کارتِ ب به آبی ۹ می‌دهد و به زرد ۵. خیلی‌ها به سمتِ ب کشیده می‌شوند، چون آبی می‌برد. اما ب به هم‌تیمیِ خودتان کمتر می‌دهد: ۹ به جای ۱۲، فقط برای این‌که آبی جلو بیفتد. و تیم‌ها را همین چند دقیقه پیش از توی کلاه درآورده بودند.

در سال‌های ۱۹۷۰ و ۱۹۷۱ روان‌شناسی به نامِ هنری تاجفل و همکارانش آزمایش‌هایی شبیهِ این با پسرانِ مدرسه‌ای در بریتانیا انجام دادند. پسرها گفتند تابلوهای پل کله را بیشتر دوست دارند یا واسیلی کاندینسکی را، و به هر کدام گفتند در «گروهِ کله» است یا در «گروهِ کاندینسکی». در واقع گروه‌ها تصادفی بودند. بعد هر پسر مبلغ‌های کوچکی پول میانِ پسرهایی تقسیم کرد که هیچ‌وقت نمی‌دید و فقط با یک شماره و اسمِ گروه می‌شناخت، و خودش چیزی به دست نمی‌آورد. با این حال، پسرها به گروهِ خودشان بیشتر دادند، و اغلب تقسیمی را انتخاب کردند که فاصله‌ی دو گروه را بیشتر می‌کرد، حتی وقتی گزینه‌ی دیگری به همه، از جمله گروهِ خودشان، بیشتر می‌داد.

طرفداری از گروهِ خودی، حتی بی‌هیچ دلیلِ واقعی، سوگیری درون‌گروهی نام دارد. بخشِ دومی هم دارد: گروهِ خودمان را جمعی از آدم‌های متفاوت می‌بینیم و گروهِ دیگر را همه شبیهِ هم. نزدیکی به گروهِ خودمان همان چیزی است که تیم‌ها و دوستی‌ها را گرم می‌کند. این سوگیری وقتی به بیراهه می‌رود که سؤالِ «او در کدام گروه است؟» درباره‌ی چیزهایی تصمیم بگیرد که حقش نیست، مثلِ این‌که چه کسی کار را بگیرد یا به چه کسی حسنِ ظن داشته باشیم.

عادتی که کمک می‌کند یک سؤال است: اگر در گروهِ خودم بود، باز همین فکر را می‌کردم؟ این ویدیو همین ایده را در Knaph نشان می‌دهد.

متن گفتار

1. ۰:۰۰اسم‌ها را از کلاه بیرون می‌کشند و دو تیم می‌سازند. شما آبی هستید.
2. ۰:۰۵کارتِ الف یا کارتِ ب؟ ب حسِ برد دارد. آبی از زرد جلو می‌زند.
3. ۰:۱۱اما ب به هم‌تیمیِ خودتان نه می‌دهد، نه دوازده. فقط برای جلو افتادن.
4. ۰:۱۷پسرهای تاجفل را با یک سکه به گروهِ کله و کاندینسکی تقسیم کردند.
5. ۰:۲۳باز هم به گروهِ خودشان بیشتر دادند، و اغلب فاصله را بیشتر کردند.
6. ۰:۲۹گروهِ خودمان پر از آدم‌های متفاوت است. گروهِ دیگر همه شبیهِ هم.
7. ۰:۳۵بپرس، اگر در گروهِ خودم بود، باز همین فکر را می‌کردم؟
8. ۰:۴۱دقت کن کی گروه، و نه خودِ آدم، دارد قضاوت می‌کند.