سه حدس

درباره‌ی این ویدیو

دفترچه‌ی زارا نشان می‌دهد گیاه لوبیایش هر روز کمی بیشتر به سمت پنجره خم می‌شود. حالا وقت فکر کردن به چرایی است. شاید به سمت نوری که از پنجره می‌آید رشد می‌کند. شاید به سمت گرمای شوفاژ زیر پنجره. یا شاید به سمت هوای تازه‌ای که از درز زیر قاب پنجره می‌آید. هر کدام یک جواب ممکن است و هنوز درستی هیچ‌کدام معلوم نیست.

چیزی که این‌ها را نقطه‌ی شروع خوبی می‌کند این است که هر کدام را می‌شود بررسی کرد: زارا می‌تواند نور را جابه‌جا کند، شوفاژ را خاموش کند یا درز را ببندد، و جهان می‌تواند درست یا نادرست بودن آن فکر را نشان بدهد. به جواب ممکنی برای پرسشی درباره‌ی جهان که جهان بتواند درست یا نادرست بودنش را نشان بدهد فرضیه می‌گویند. «گیاه خم شده چون غمگین است» فرضیه نیست: هیچ چیزی که زارا ببیند هرگز درباره‌اش چیزی به او نمی‌گوید.

فرضیه حدس بی‌پایه نیست، چون از مشاهده می‌آید، و جواب هم نیست. جایی است که فهمیدن از آن شروع می‌شود. بیشتر فرضیه‌ها نادرست از آب درمی‌آیند و این اشکالی ندارد: فرضیه‌ای که بررسی و کنار گذاشته شود باز چیزی یادمان می‌دهد، چون یک جواب ممکن کم شده است. این ویدیو همراه درس «حدسی که بشود آزمودش» در دوره‌ی علم، سطح ۱ در Knaph است.

متن گفتار

1. ۰:۰۰گیاه لوبیای زارا به سمت پنجره خم شده. چرا؟
2. ۰:۰۵شاید نور. شاید شوفاژ گرم. شاید هوای تازه از درز پنجره.
3. ۰:۱۱هر کدام بررسی‌شدنی است. چراغ را جابه‌جا کن، شوفاژ را خاموش کن، درز را ببند.
4. ۰:۱۷اما خم شده چون غمگین است؟ هیچ چیز هرگز این را نشان نمی‌دهد.
5. ۰:۲۳بیشتر حدس‌ها نادرست درمی‌آیند. هر کدام که کنار برود باز چیزی یادمان می‌دهد.
6. ۰:۲۹فرضیه حدسی درباره‌ی جهان است که بشود بررسی‌اش کرد.