دو روز بارانی

درباره‌ی این ویدیو

دانیال به شهر تازه‌ای می‌رود. روز اول باران می‌آید و روز دوم هم، و او برای مادربزرگش می‌نویسد: «اینجا همیشه باران می‌آید.» دانیال دارد استقرا می‌کند، یعنی از نمونه‌ها به نتیجه‌ای کلی می‌رسد، اما فقط دو روز از یک سال کامل را دیده است. این ویدیوی کوتاه سال را با ۳۶۵ خانه نشان می‌دهد که فقط دوتایش پر است. به پریدن از نمونه‌های خیلی کم به ادعایی درباره‌ی همه، تعمیم شتاب‌زده می‌گویند: شتاب‌زده یعنی با عجله، و تعمیم یعنی ادعایی درباره‌ی همه‌ی یک گروه یا درباره‌ی چیزی که همیشه رخ می‌دهد.

راه دومی هم برای اشتباه هست، حتی با نمونه‌های زیاد. مینا می‌خواهد بداند محبوب‌ترین ورزش مدرسه‌شان کدام است. از ۴۰ نفر می‌پرسد که همه بعد از تمرین در باشگاه فوتبال‌اند. همه می‌گویند فوتبال. چهل نفر کم نیست، اما همه یک جور آدم‌اند و از شناگرها، دونده‌ها و کسانی که ورزش دوست ندارند هیچ‌وقت پرسیده نشد.

برای اینکه دچار تعمیم شتاب‌زده نشوید، سه پرسش بپرسید: چندتا نمونه دارم؟ چقدر گوناگون‌اند؟ آیا بیشتر از آنچه نمونه‌ها نشان می‌دهند می‌گویم؟ «هر دو روزی که اینجا بودم باران آمد» درست است. «اینجا همیشه باران می‌آید» خیلی بیشتر می‌گوید. فکرهای ناعادلانه درباره‌ی گروه‌هایی از آدم‌ها هم اغلب از همین تعمیم‌ها شروع می‌شود. این ویدیو همراه درس «نمونه‌های خیلی کم» در دوره‌ی منطق، سطح ۱ در Knaph است.

متن گفتار

1. ۰:۰۰دو روز بارانی در شهری تازه. اینجا همیشه باران می‌آید؟
2. ۰:۰۴دو روز از سیصد و شصت و پنج روز. خیلی کم است.
3. ۰:۱۱چهل جواب، اما همه از باشگاه فوتبال. از بقیه هیچ‌وقت پرسیده نشد.
4. ۰:۱۷پس بپرسید. چندتا نمونه؟ چقدر گوناگون؟ بیشتر از آنچه نشان می‌دهند می‌گویم؟
5. ۰:۲۵نتیجه‌ی صادقانه اغلب نتیجه‌ی کوچک‌تری است.