عمق ۱ · ۵۳ ثانیه
چالهی آب کجا رفت؟
چالهی آب تا بعدازظهر غیب میشود و روی لیوانِ سرد قطره مینشیند. آب به گازی نامرئی تبدیل میشود و دوباره برمیگردد، و هیچوقت گم نمیشود.
درباره‌ی این ویدیو
بعد از بارانِ صبح، روی راه چالهی آبِ بزرگی هست. تا بعدازظهر آفتاب درآمده و چاله رفته است، هرچند کسی آن را پاک نکرده. آب به گاز تبدیل شد و به هوا رفت. به این‌که مایعی آرام‌آرام، از سطحش، به گاز تبدیل شود تبخیر می‌گویند، و به آب در حالتِ گاز بخار آب. بخار آب نامرئی است: دیده نمیشود، اما هوای دور و بر ما همیشه کمی از آن را دارد.
تبخیر در هر دمایی رخ می‌دهد، اما وقتی هوا گرم است، باد می‌وزد و آب نازک پهن شده، تندتر پیش می‌رود. برای همین لباسِ شسته در روزِ گرم و بادی زودتر از همه خشک میشود.
آب را در قابلمه گرم کنید؛ در کنارِ دریا، در ۱۰۰ درجه‌ی سلسیوس می‌جوشد: درونِ آب حباب درست میشود، بالا می‌آید و می‌ترکد. این حباب‌ها هوا نیستند؛ حباب‌های بخار آب‌اند. دقیق نگاه کنید: درست بالای آب فاصله‌ای شفاف هست. آن فاصله همان بخار آبِ نامرئی است. ابرِ سفیدِ بالاترش چیزِ دیگری است: قطره‌های ریزِ آبِ مایع، که وقتی بخار به هوای خنک‌تر خورد درست شدند.
به برگشتنِ بخار آب به آبِ مایع میعان می‌گویند، و وقتی رخ می‌دهد که بخار به چیزی سرد بخورد. در روزی گرم نوشیدنیِ سردی از یخچال بیرون بیاورید؛ زود بیرونِ لیوان پر از قطره میشود. آب از شیشه نشت نکرده: از هوا آمده است. بخارِ روی آینه‌ی حمام بعد از دوشِ داغ هم میعان است. در هر دو حالت آب هیچوقت گم نمیشود؛ فقط حالتش عوض میشود.
این ویدیو عمق ۱ از «تبخیر و میعان» را نشان می‌دهد.
یادگیری تبخیر و میعانمتن گفتار
- ۰:۰۰صبح، یک چالهی آب. بعدازظهر، رفته است. کسی پاکش نکرده.
- ۰:۰۹آب به گازی نامرئی، بخار آب، تبدیل شد و به هوا رفت. گرما، باد و پهن شدنِ آب این کار را تندتر می‌کنند.
- ۰:۱۹آب را تا صد درجه گرم کنید؛ می‌جوشد. حباب‌ها بخار آب‌اند. فاصله‌ی شفاف بخار است. ابرِ سفید قطره‌های ریز است.
- ۰:۳۰لیوانِ سرد قطره جمع می‌کند. از شیشه نشت نکرده‌اند. از هوا آمده‌اند.
- ۰:۳۹تبخیر از یک طرف می‌رود. میعان برمی‌گرداند.
- ۰:۴۶آب هیچوقت گم نمیشود. فقط حالتش عوض میشود.