شش جفت ملوان

درباره‌ی این ویدیو

در قرنِ هجدهم ملوان‌ها در سفرهای دریاییِ طولانی اغلب به اسکوربوت دچار می‌شدند. خیلی خسته و ضعیف می‌شدند، لثه‌هایشان ورم می‌کرد و پاهایشان درد می‌گرفت، و خیلی‌ها می‌مردند. امروز می‌دانیم که علتش کمبودِ طولانیِ ویتامین C است که در میوه و سبزیِ تازه هست. پزشکانِ آن زمان فکرهای زیادی برای درمانش داشتند و هیچ راهی نداشتند که بفهمند کدام درست است.

در ۲۰ مه ۱۷۴۷، روی کشتیِ سالزبری، پزشکی به نامِ جیمز لیند ۱۲ ملوانِ مبتلا به اسکوربوت را انتخاب کرد. بیماری‌شان تا جایی که می‌شد شبیهِ هم بود، در یک بخش از کشتی می‌ماندند و یک غذا می‌خوردند. لیند آن‌ها را شش جفت کرد و هر جفت هر روز یک درمانِ اضافه گرفت: سایدر، چند قطره اسیدِ رقیق، سرکه، آبِ دریا، دو پرتقال و یک لیمو، یا خمیری تند. جفتی که پرتقال و لیمو خوردند زودتر از همه خوب شدند: بعد از حدود شش روز، که میوه تمام شد، یکی‌شان دوباره سرِ کار رفت. جفتِ سایدر دوم شدند. چون غذا، جا و زمان برای همه یکی بود، درمانِ اضافه علتِ احتمالیِ این تفاوت بود. این یعنی آزمونِ منصفانه‌ی یک درمان.

آزمونِ لیند محدودیت‌های جدی داشت. برای هر درمان فقط دو ملوان بود، لیند خودش جفت‌ها را انتخاب کرد و همه می‌دانستند چه کسی چه می‌گیرد. خودش هم نتیجه‌اش را کامل نفهمید: بعدها پیشنهاد کرد آبِ میوه را بجوشانند تا برای سفرهای طولانی بماند، و گرما بخشِ زیادی از چیزی را که اثر داشت از بین برد. فقط در سال ۱۷۹۵، نزدیکِ ۵۰ سال بعد، نیروی دریاییِ بریتانیا دادنِ آب لیمو به ملوان‌ها را در مقیاسِ بزرگ شروع کرد.

کارآزمایی بالینی آزمونِ منصفانه‌ی یک درمان روی آدم‌هاست. کارآزمایی‌های امروز همان فکرِ لیند را دنبال می‌کنند و کمبودهایش را برطرف می‌کنند: آدم‌های خیلی بیشتری دارند، شانس، نه پزشک، تعیین می‌کند چه کسی در کدام گروه باشد، و گروه کنترل درمانِ معمول یا چیزی شبیهِ درمان اما بی‌اثر می‌گیرد. بعد دو گروه مقایسه می‌شوند. این ویدیو کارآزمایی بالینی را در Knaph توضیح می‌دهد، از درسِ «لیمو در دریا» در دوره‌ی سلامت، سطح ۱.

متن گفتار

1. ۰:۰۰در قرنِ هجدهم ملوان‌ها در سفرهای طولانی اسکوربوت می‌گرفتند. لثه‌های ورم‌کرده، پاهای دردناک، و خیلی‌ها می‌مردند. چطور می‌شد درمانی پیدا کرد که واقعاً جواب بدهد؟
2. ۰:۱۰در ۱۷۴۷، روی کشتیِ سالزبری، جیمز لیند دوازده ملوانِ بیمار را برداشت. یک جا، یک غذا. شش جفت، و هر جفت یک درمانِ اضافه. سایدر، اسیدِ رقیق، سرکه، آبِ دریا، پرتقال و لیمو، یا خمیری تند. جفتِ میوه زودتر از همه خوب شدند. سایدر دوم شد. فقط درمان فرق داشت، پس علتِ احتمالی همان بود.
3. ۰:۳۴اما آزمون کمبود داشت. برای هر درمان دو ملوان، لیند خودش جفت‌ها را انتخاب کرد، و همه می‌دانستند. نیروی دریایی تازه از ۱۷۹۵ در مقیاسِ بزرگ آب لیمو داد.
4. ۰:۴۸کارآزمایی‌های بالینیِ امروز این کمبودها را برطرف می‌کنند. آدم‌های زیاد، شانس گروه‌ها را تعیین می‌کند، و گروه کنترل درمانِ معمول یا چیزی شبیهِ درمان می‌گیرد. بعد گروه‌ها مقایسه می‌شوند.
5. ۱:۰۴گروه‌هایی را مقایسه کن که جز در یک چیز، در همه‌چیز شبیه‌اند.