عمق ۱ · ۴۴ ثانیه
ذرهبین
بیشترِ آدمها خودشان را کمسوگیریتر از آدمِ معمولی میدانند، حتی درست بعد از خواندن دربارهی سوگیریها. چرا به درون نگاه میکنیم و چیزی پیدا نمیکنیم، ولی سوگیریِ دیگران را فوراً میبینیم: نقطهی کورِ سوگیری.
دربارهی این ویدیو
در مقایسه با آدمِ معمولی، سوگیری‌های ذهن چقدر روی شما اثر می‌گذارند: کمتر از بیشترِ مردم، تقریباً به همان اندازه، یا بیشتر؟ اگر «کمتر از بیشترِ مردم» را انتخاب کردید، تنها نیستید، چون بیشترِ آدمها همین را انتخاب می‌کنند. ولی همه‌ی ما نمی‌توانیم کمسوگیریتر از آدمِ معمولی باشیم.
در سالِ ۲۰۰۲ امیلی پرونین، دنیل لین و لی راس از دانشجویانِ دانشگاهی در آمریکا خواستند توضیحِ کوتاهِ چند سوگیری را بخوانند، مثلِ این‌که وقتی کارها خوب پیش می‌رود به خودمان آفرین بگوییم و وقتی بد پیش می‌رود تقصیر را گردنِ بدشانسی بیندازیم. بعد دانشجوها نمره دادند که هر سوگیری چقدر روی خودشان اثر دارد و چقدر روی دانشجوی معمولی. تقریباً برای همه‌ی سوگیریها خودشان را کمسوگیریتر دانستند، آن هم درست بعد از خواندنِ توضیحِ همان سوگیریها. مسافرانِ یک فرودگاه هم همین‌طور جواب دادند. به این‌که سوگیری را در دیگران راحت‌تر از خودمان ببینیم، نقطهی کورِ سوگیری می‌گویند.
چرا سوگیریِ خودمان را نمی‌بینیم؟ وقتی خودمان را قضاوت میکنیم، به درون نگاه میکنیم، انگار با ذرهبین در فکرهایمان می‌گردیم. سوگیری‌ای پیدا نمیکنیم، فقط حسِ منصف بودن، و نتیجه می‌گیریم منصفیم. ولی سوگیری با هیچ احساسی همراه نیست، و نگاه به درون خوب نشان نمی‌دهد چرا چیزی را انتخاب میکنیم. وقتی دیگران را قضاوت میکنیم، نمی‌توانیم درونشان را ببینیم، پس به کارهایشان نگاه میکنیم: چه انتخاب کردند، چه گفتند، طرفِ چه کسی را گرفتند. و از بیرون، سوگیری خیلی راحت‌تر دیده می‌شود.
نقطهی کور در همه هست و کسی را آدمِ بدی نمی‌کند. دو عادت کمک می‌کند: خودتان را همان‌طور قضاوت کنید که دیگران را، از روی کاری که کردید و نه از روی این‌که چقدر احساسِ انصاف داشتید؛ و از چشمِ دیگران کمک بگیرید، یعنی از دوستی که به او اعتماد دارید بپرسید کجا ممکن است سوگیری داشته باشید، و بعد گوش کنید و فوراً جواب ندهید.
این ویدیو عمق ۱ از «نقطهی کورِ سوگیری» را نشان می‌دهد.
یادگیری نقطهی کورِ سوگیریمتن گفتار
- ۰:۰۰سوگیریها روی همه اثر دارند. روی تو چقدر؟ کمتر از بیشترِ مردم، همان‌قدر، یا بیشتر؟
- ۰:۰۷بیشترِ آدمها می‌گویند کمتر، حتی درست بعد از خواندن دربارهی سوگیریها. همه نمی‌توانیم کمتر باشیم.
- ۰:۱۵خودمان را که قضاوت میکنیم، به درون نگاه میکنیم. سوگیری حسی ندارد، پس چیزی پیدا نمیکنیم.
- ۰:۲۳دیگران را که قضاوت میکنیم، کارشان را میبینیم. از بیرون، سوگیری راحت دیده می‌شود.
- ۰:۳۱پس خودت را از روی کارت قضاوت کن، و از دوستی بپرس کجا سوگیری داری.
- ۰:۳۸ما سوگیریِ دیگران را میبینیم. دیگران سوگیریِ ما را.