کابلی که شل بود

درباره‌ی این ویدیو

در سپتامبر ۲۰۱۱ دانشمندانی که روی آزمایشی به نام اوپرا کار می‌کردند خبر شگفت‌انگیزی دادند. آن‌ها پرتوهایی از ذره‌های ریزی به نام نوترینو را از آزمایشگاهی نزدیک ژنو در سوئیس، از زیر زمین، به آزمایشگاهی زیر کوهی در ایتالیا، حدود ۷۳۰ کیلومتر دورتر، فرستاده بودند. به نظر می‌رسید ذره‌ها حدود ۶۰ میلیاردیم ثانیه زودتر رسیده‌اند: تندتر از نور. این یکی از آزموده‌ترین ایده‌های فیزیک را می‌شکست.

دانشمندان اوپرا نگفتند فیزیک را شکسته‌اند. گفتند: ماه‌ها هر چه به فکرمان رسید بررسی کردیم و اشتباهی پیدا نمی‌کنیم؛ لطفاً کمکمان کنید پیدایش کنیم. آن‌ها از این قاعده پیروی می‌کردند که ادعای بزرگ شاهد بزرگ می‌خواهد: اشتباهی در زمان‌سنجی خیلی محتمل‌تر از ترکی در یکی از آزموده‌ترین ایده‌های علم بود. در فوریه‌ی ۲۰۱۲ پیدایش کردند. یک کابل فیبر نوری که علامت زمان را می‌برد درست وصل نشده بود و همین عیب کوچک زمان‌سنجی را تغییر داده بود. کمی بعد آزمایش دیگری در همان آزمایشگاه، ایکاروس، همان نوع ذره‌ها را اندازه گرفت و دید درست همان وقتی می‌رسند که نور می‌رسد.

دانشمندان هم مثل همه اشتباه می‌کنند. آنچه علم را متفاوت می‌کند این است که راه‌هایی برای گرفتن اشتباه‌ها دارد: بررسی دقیق کسانی که کار را کرده‌اند، داوری همتا، تکرار، و شاهد بزرگ برای ادعای بزرگ. وقتی نتیجه‌ای اشتباه است، این‌ها دیر یا زود آن را می‌گیرند و اشتباه آشکارا گفته و درست می‌شود. این نقطه‌ی قوت است، نه ضعف: راهی برای فهمیدن که می‌تواند اشتباه‌های خودش را پیدا کند، با گذشت زمان به حقیقت نزدیک‌تر می‌شود. این ویدیو همراه درس «پیدا کردنِ یک اشتباه» در دوره‌ی علم، سطح ۱ در Knaph است.

متن گفتار

1. ۰:۰۰۲۰۱۱. ذره‌هایی از ژنو به ایتالیا، هفتصد و سی کیلومتر.
2. ۰:۰۵شصت میلیاردیم ثانیه زودتر رسیدند. تندتر از نور؟
3. ۰:۱۱دانشمندان گفتند اشتباهمان را پیدا نمی‌کنیم. لطفاً کمکمان کنید.
4. ۰:۱۷فوریه‌ی ۲۰۱۲. کابلی که درست وصل نشده بود.
5. ۰:۲۳آزمایشی دیگر دید درست سر وقت می‌رسند. پیدا شد، آشکارا گفته شد، درست شد.
6. ۰:۲۹علم با گرفتن اشتباه‌های خودش به حقیقت نزدیک‌تر می‌شود.