دایره‌های سفید را بشمارید

درباره‌ی این ویدیو

روی صفحه‌ای خاکستری پر از شکل‌های سفید و سیاه، دایره‌های سفید را بشمارید. با دقت بشمارید و عددتان را به خاطر بسپارید: ۱۳ تاست. حالا سؤالی دیگر: گوریل را دیدید؟ یک گوریلِ کوچکِ سیاه، هم‌اندازه‌ی بقیه‌ی شکل‌ها، از اول نزدیکِ وسط میانِ شکل‌های سیاه ایستاده بود. خیلی‌ها اصلاً نمی‌بینندش.

این صفحه نسخه‌ی ملایمی از یک آزمایشِ معروف است. در سالِ ۱۹۹۹ دو روان‌شناس، دنیل سایمونز و کریستوفر شابری، فیلمی ساختند از شش دانشجو که دو توپِ بسکتبال را به هم پاس می‌دادند، سه نفر با پیراهنِ سفید و سه نفر با پیراهنِ سیاه. از تماشاگرها خواستند پاس‌های تیمِ سفید را بشمارند. وسطِ فیلم، زنی در لباسِ کاملِ گوریل میانِ بازیکن‌ها آمد، به سینه‌اش کوبید و رفت. حدودِ نیمی از کسانی که پاس‌ها را می‌شمردند اصلاً او را ندیدند.

چشم‌های شما کلِ صحنه را می‌گیرند، اما ذهنتان هر بار فقط روی بخشِ کوچکی از آن کار می‌کند، پس انتخاب می‌کند. وقتی دایره‌های سفید را می‌شمارید، هر چیزِ سفید و گرد را پررنگ می‌کند و بقیه را کم‌رنگ، از جمله یک گوریلِ سیاه را. این توجهِ انتخابی است: توجه به چیزی که برای کارِ فعلی مهم است و کنار گذاشتنِ بقیه. ندیدنِ چیزی که جلوی چشم است، چون توجه سرگرمِ کارِ دیگری است، نابینایی ناشی از بی‌توجهی نام دارد.

توجهِ انتخابی معمولاً نعمت است: به لطفِ آن صدای دوستتان را در کافه‌ای شلوغ می‌شنوید. توجه مثلِ نورافکن است، نه چراغی که همه‌جا را روشن کند، و بیشترِ وقت‌ها در تاریکیِ دورش چیزِ مهمی نیست. وقتی چیزی مهم است، یک بار دیگر با سؤالی دیگر نگاه کنید: نه «چیزی که می‌خواهم کجاست؟» بلکه «دیگر چه چیزی این‌جاست؟». و وقتی رانندگی می‌کنید یا از خیابان رد می‌شوید، تلفن را کنار بگذارید. این ویدیو توجهِ انتخابی را در Knaph توضیح می‌دهد.

متن گفتار

1. ۰:۰۰دایره‌های سفید را بشمار. سریع، و عددت را یادت بماند.
2. ۰:۰۷سیزده تا. و گوریل را دیدی؟ از اول همان‌جا بود.
3. ۰:۱۳در یک فیلم، تماشاگرها پاس‌ها را شمردند. حدودِ نیمی‌شان گوریل را ندیدند.
4. ۰:۲۰توجه نورافکن است، نه چراغی که همه‌جا را روشن کند.
5. ۰:۲۶توجهِ انتخابی بقیه را کنار می‌گذارد. گاهی یک گوریل را هم.
6. ۰:۳۲وقتی مهم است، دوباره نگاه کن و بپرس دیگر چه چیزی این‌جاست.
7. ۰:۳۸چیزی را می‌بینیم که دنبالش می‌گردیم.