دیگر تقلب نمی‌کنی؟

درباره‌ی این ویدیو

طارق سه بار پشت سر هم در ورق‌بازی برده، و دختردایی‌اش لیلا می‌پرسد: دیگر در ورق‌بازی تقلب نمی‌کنی؟ طارق می‌گوید: «نه!» و همه جا می‌خورند. «یعنی آره!» و همه باز جا می‌خورند. هر جوابی بدهد، انگار چیزی را قبول کرده. «نه، دیگر تقلب نمی‌کنم» یعنی قبلاً تقلب می‌کردم ولی حالا نه. «آره، هنوز می‌کنم» یعنی تقلب کرده‌ام و هنوز هم می‌کنم. هر دو جواب قبول دارند که طارق قبلاً تقلب کرده.

این ادعا پرسیده نشده: در خود پرسش ساخته شده. به چنین پرسشی پرسش دام‌دار می‌گویند: باری از ادعا در آن گذاشته‌اند، مثل گاری‌ای که جعبه‌ای سنگین در آن بار کرده‌اند، و هر کس جواب بدهد باید جعبه را به دوش بکشد. مثل مقدمه‌ی پنهان کار می‌کند: کسی ادعا را بلند نمی‌گوید، پس کسی هم آن را نمی‌سنجد. ما جمله‌های خبری را می‌سنجیم، ولی به پرسش‌ها، به‌خصوص پرسش‌های کوتاه آری یا نه، سریع جواب می‌دهیم.

پرسش دام‌دار فقط شوخی نیست: «از منوی خوشمزه‌ی تازه‌مان چقدر لذت بردید؟» و «چرا همیشه این‌قدر بی‌ادبی؟» هم ادعایی در خود دارند. راه بیرون آمدن این است که به پرسش همان‌طور که پرسیده شده جواب ندهید، بلکه ادعای پنهان را بیرون بکشید و به آن جواب بدهید: «من هیچ‌وقت تقلب نکرده‌ام که حالا بخواهم دست بکشم.» این ویدیو همراه درس «پرسش‌های دام‌دار» در دوره‌ی منطق، سطح ۲ در Knaph است.

متن گفتار

1. ۰:۰۰دیگر در ورق‌بازی تقلب نمی‌کنی؟
2. ۰:۰۵نه یعنی قبلاً تقلب می‌کردم. آره یعنی هنوز می‌کنم.
3. ۰:۱۱هر دو جواب یک چیز را قبول دارند. تقلب کرده‌ام.
4. ۰:۱۷ادعا در خود پرسش ساخته شده. یک پرسش دام‌دار.
5. ۰:۲۳آری یا نه نگویید. من هیچ‌وقت تقلب نکرده‌ام که حالا دست بکشم.
6. ۰:۲۹ادعای پنهان را بیرون بکشید و به آن جواب دهید.