خورشید در مرکز

درباره‌ی این ویدیو

یک روز بیرون بایستید و نگاه کنید. خورشید از شرق طلوع می‌کند، از آسمان می‌گذرد و در غرب غروب می‌کند؛ شب ستاره‌ها آرام بالای سر می‌چرخند؛ زمین زیر پا کاملاً ساکن به نظر می‌رسد. قرن‌ها بیشتر کسانی که آسمان را مطالعه می‌کردند به نتیجه‌ی بدیهی رسیدند: زمین در مرکز ساکن است و خورشید، ماه، سیاره‌ها و ستاره‌ها دورش می‌چرخند.

در سال ۱۵۴۳ نیکلاس کوپرنیک، ستاره‌شناس لهستانی، تصویر دیگری منتشر کرد: خورشید در مرکز، و زمین سیاره‌ای مثل بقیه که سالی یک بار دور خورشید می‌گردد و روزی یک بار دور خودش می‌چرخد. اول کمتر کسی قانع شد. تصویر تازه جای سیاره‌ها را خیلی بهتر از قبلی پیش‌بینی نمی‌کرد و از آدم‌ها می‌خواست باور کنند زمین با سرعت در فضا می‌رود. بعد شواهد آمد. در ۱۶۰۹ یوهانس کپلر نشان داد اگر سیاره‌ها در دایره‌های کشیده، یعنی بیضی‌ها، دور خورشید بگردند، پیش‌بینی‌ها از هر چه پیش‌تر بود دقیق‌تر می‌شوند. در ۱۶۱۰ گالیله گالیلئی تلسکوپی رو به آسمان گرفت و چهار ماه دید که دور مشتری می‌گردند، پس همه چیز دور زمین نمی‌گردد، و دید زهره مثل ماه هلال و بدر دارد، که با گردش زهره دور خورشید جور است. تا اوایل دهه‌ی ۱۷۰۰ تصویر خورشیدمرکزی اجماع شده بود.

بیش از یک قرن طول کشید، به دلیل‌های خوب: تصویر قدیمی به اندازه‌ی کافی خوب کار کرده بود و تصویر تازه شواهدی لازم داشت که جمع کردنش زمان می‌برد؛ اول باید تلسکوپ اختراع می‌شد. علم بزرگ‌ترین ایده‌اش را نه چون کسی گفت، بلکه چون قدم به قدم شواهد آن‌قدر قوی شد که نمی‌شد نادیده‌اش گرفت تغییر داد. این ویدیو همراه درس «خورشید در مرکز» در دوره‌ی علم، سطح ۱ در Knaph است.

متن گفتار

1. ۰:۰۰یک روز آسمان را تماشا کن. همه چیز انگار دور ما می‌چرخد.
2. ۰:۰۵زمین ساکن به نظر می‌رسد. قرن‌ها زمین در مرکز بود.
3. ۰:۱۱۱۵۴۳، کوپرنیک. خورشید در مرکز. اول کمتر کسی قانع شد.
4. ۰:۱۷بعد بیضی‌های کپلر. ماه‌های مشتری و هلال‌های زهره در تلسکوپ گالیله.
5. ۰:۲۳تا اوایل دهه‌ی ۱۷۰۰، تصویر خورشیدمرکزی اجماع شده بود.
6. ۰:۲۹علم حتی بزرگ‌ترین ایده‌هایش را تغییر می‌دهد، وقتی شواهد قوی باشد.