سوپ و سالاد

درباره‌ی این ویدیو

تابلوی غذاخوری مدرسه روز دوشنبه نوشته: ناهار با سوپ و سالاد. روز سه‌شنبه نوشته: ناهار با سوپ یا سالاد. فلیکس دوشنبه هر دو را می‌گیرد؛ سه‌شنبه آشپز سرش را تکان می‌دهد. یک واژه‌ی کوچک همه چیز را عوض کرد.

«و» دو ادعا را به یک ادعای «و» وصل می‌کند که فقط وقتی درست است که هر دو بخش درست باشند. «یا» آن‌ها را به یک ادعای «یا» وصل می‌کند که وقتی درست است که دست‌کم یک بخش درست باشد، و فقط وقتی نادرست است که هر دو نادرست باشند. این ویدیو جدولی کوچک را با همه‌ی حالت‌ها پر می‌کند، سوپ و سالاد، فقط سوپ، فقط سالاد، هیچ‌کدام، و نشان می‌دهد هر ادعا در کدام حالت‌ها درست است.

گوشه‌ی مشکوک جدول حالتی است که هر دو بخش درست‌اند. «یا»ی روزمره دو جور است: «یای فراگیر» که هر دو را مجاز می‌داند و منطق‌دان‌ها وقتی «یا» می‌گویند همین را منظور دارند، و «یای انحصاری» که فقط یکی را مجاز می‌داند، مثل «سوپ یا سالاد». وقتی یک «یا» مهم است، بپرسید: می‌شود هر دو باشد؟ و آخر، نقیض این ادعاها: نقیض «سرد و بادی است» می‌شود «هر دو نیست»، و نقیض «سرد یا بادی است» می‌شود «نه سرد است، نه بادی». برای همین تابلوی «خوردن یا آشامیدن ممنوع» یعنی هیچ‌کدام. این ویدیو همراه درس «و» و «یا» در دوره‌ی منطق، سطح ۲ در Knaph است.

متن گفتار

1. ۰:۰۰سوپ و سالاد. سوپ یا سالاد. یک واژه‌ی کوچک ناهار را عوض می‌کند.
2. ۰:۰۵ادعای و فقط وقتی درست است که هر دو بخش درست باشند.
3. ۰:۱۲ادعای یا با دست‌کم یک بخش درست، درست است. فقط اگر هر دو نادرست باشند، نه.
4. ۰:۱۸اما هر دو؟ یای روزمره دو جور است. بپرسید، می‌شود هر دو باشد؟
5. ۰:۲۴برای و، هر دو نه. برای یا، هیچ‌کدام. خوردن یا آشامیدن ممنوع یعنی هیچ‌کدام.
6. ۰:۳۰و هر دو را لازم دارد. یا دست‌کم یکی را.