عمق ۱ · ۱۷۷ ثانیه
شهاب ستاره نیست
شهاب ذرهی غباری است، کوچکتر از یک دانه شن، که در هوای ما میسوزد. با کوچکترین اعضای خانوادهی خورشید آشنا شوید، سیارکها، سیارههای کوتوله و دنبالهدارها.
درباره‌ی این ویدیو
رگه‌ای از نور در آسمان شب می‌درخشد و در یک ثانیه ناپدید می‌شود. به آن شهاب می‌گوییم، اما اصلاً ستاره نیست. تکه‌ی ریزی از یکی از کوچکترین اعضای منظومه‌ی شمسی است.
خانوادهی خورشید فقط خورشید و هشت سیاره نیست. میلیون‌ها جهان کوچکتر هم دور خورشید می‌گردند. سیارکها تکه‌هایی از سنگ و فلزند، بیشترشان نه بزرگ‌تر از یک شهر، و بیشترشان میان مریخ و مشتری، در کمربند سیارکها، می‌گردند. این کمربند بیشترش فضای خالی است: فضاپیماها بارها از آن گذشته‌اند بی آن‌که به سیارکی نزدیک شوند.
پلوتو در ۱۹۳۰ آن سوی نپتون پیدا شد و نهمین سیاره نام گرفت. اما از ماه ما کوچکتر است، و بعدها ستاره‌شناسان جهان‌های یخی بسیار دیگری آن‌جا پیدا کردند. پس در ۲۰۰۶ پلوتو سیاره‌ی کوتوله شد: گرد است و دور خورشید می‌گردد، اما مسیرش را با جهان‌های بسیار دیگری شریک است. سرس، بزرگ‌ترین سیارک، هم سیاره‌ی کوتوله است. در ۲۰۱۵ فضاپیمای نیوهورایزنز از کنار پلوتو گذشت و دشتی کم‌رنگ به شکل قلب دید.
دنباله‌دار تکه‌ای از یخ و غبار است، چند کیلومتر پهنا، مثل گلوله‌ی برفی کثیف. نزدیک خورشید یخش به گاز تبدیل می‌شود و گاز و غبار دنباله‌ای به درازای میلیون‌ها کیلومتر می‌سازند که همیشه رو به بیرون از خورشید است. دنباله‌دار هالی حدود هر ۷۶ سال برمی‌گردد: در ۱۹۸۶ آمد و در ۲۰۶۱ دوباره می‌آید.
فضا پر از ذره‌هایی است که دنبالهدارها جا گذاشته‌اند. وقتی زمین به یکی برمی‌خورد، در هوا با درخششی میسوزد: این شهاب است. بیشترشان از یک دانه شن بزرگ‌تر نیستند. تکه‌ای که به زمین برسد شهاب‌سنگ است. در بعضی شب‌ها زمین از غبار یک دنباله‌دار می‌گذرد و بارش شهابی می‌بینید، مثل برساوشی‌ها حدود ۱۲ اوت و جوزایی‌ها حدود ۱۴ دسامبر.
این ویدیو عمق ۱ از «دنیاهای کوچک» را نشان می‌دهد.
یادگیری دنیاهای کوچکمتن گفتار
- ۰:۰۰رگه‌ای از نور در آسمان می‌درخشد و در یک ثانیه ناپدید می‌شود. به آن شهاب می‌گوییم. اما اصلاً ستاره نیست.
- ۰:۱۶خانوادهی خورشید فقط خورشید و هشت سیاره نیست. میلیون‌ها جهان کوچکتر هم دورش می‌گردند.
- ۰:۲۷بیشتر سیارکها، تکه‌هایی از سنگ و فلز، میان مریخ و مشتری می‌گردند، در کمربند سیارکها. و این کمربند بیشترش فضای خالی است.
- ۰:۴۰پلوتو در ۱۹۳۰ آن سوی نپتون پیدا شد و نهمین سیاره نام گرفت. اما از ماه ما کوچکتر است. در ۲۰۱۵ فضاپیمایی رویش دشتی به شکل قلب دید.
- ۰:۵۴ستاره‌شناسان آن‌جا جهان‌های یخی بسیار دیگری پیدا کردند. پس در ۲۰۰۶ پلوتو سیاره‌ی کوتوله شد، گرد، اما شریک مسیر با بسیاری دیگر. سرس، بزرگ‌ترین سیارک، هم یکی از آن‌هاست.
- ۱:۱۰دنباله‌دار تکه‌ای از یخ و غبار است، چند کیلومتر پهنا، مثل گلوله‌ی برفی کثیف. بیشتر وقت‌ها دور، در سرما است.
- ۱:۲۴نزدیک خورشید، یخش به گاز تبدیل می‌شود. گاز و غبار دنباله‌ای به درازای میلیون‌ها کیلومتر می‌سازند، همیشه رو به بیرون از خورشید.
- ۱:۴۰دنباله‌دار هالی حدود هر هفتاد و شش سال برمی‌گردد. آخرین بار در ۱۹۸۶ آمد، و در ۲۰۶۱ دوباره می‌آید.
- ۱:۵۴فضا پر از ذره‌های ریز است، خیلی‌هایشان به‌جامانده از دنبالهدارها. وقتی یکی به هوای زمین می‌خورد، با درخششی میسوزد.
- ۲:۰۴این درخشش شهاب است. بیشترشان از یک دانه شن بزرگ‌تر نیستند.
- ۲:۱۴به تکه‌ی بزرگ‌تری که به زمین برسد شهاب‌سنگ می‌گوییم.
- ۲:۲۲در بعضی شب‌های سال زمین از غبار یک دنباله‌دار می‌گذرد، و در یک ساعت شهاب‌های زیادی می‌بینید. بارش شهابی.
- ۲:۳۲برساوشی‌ها را حدود دوازدهم اوت ببینید، یا جوزایی‌ها را حدود چهاردهم دسامبر. تلسکوپ لازم نیست.
- ۲:۴۲شهاب‌ها ستاره نیستند. ذره‌هایی از فضا هستند که در هوای ما می‌سوزند.