مرغ و کشاورز

درباره‌ی این ویدیو

مرغی در مزرعه‌ای زندگی می‌کند. هر صبح کشاورز بیرون می‌آید و برایش دانه می‌ریزد. بعد از صد صبح، مرغ مطمئن است: هر وقت کشاورز بیاید، غذا هم می‌آید. یک روز صبح کشاورز بیرون می‌آید، اما به جای دانه ریختن، مرغ را می‌گیرد تا شامِ خانواده شود. مرغ صد نمونه‌ی خوب داشت و باز هم اشتباه کرد. برتراند راسل این داستان را در سالِ ۱۹۱۲ تعریف کرد، و حرفش واقعاً درباره‌ی مرغ‌ها نبود. درباره‌ی ما بود.

تقریباً هر چیزی را که انتظار داریم، به خاطرِ گذشته انتظار داریم. خورشید هر صبحِ عمرتان طلوع کرده، پس انتظار دارید فردا هم طلوع کند. رفتن از موردهای زیادِ گذشته به یک قاعده‌ی کلی یا به آینده را استقرا می‌گویند، و ما تمامِ روز استقرا می‌کنیم.

نزدیکِ ۳۰۰ سال پیش، دیوید هیوم پرسید دلیلِ ما برای این باور که آینده مثلِ گذشته خواهد بود چیست. این را نمی‌شود فقط با فکر کردن دانست: در جمله‌ی «فردا خورشید طلوع نمی‌کند» هیچ تناقضی نیست، آن‌طور که در «مثلث چهار ضلع دارد» هست. پس باید از تجربه بیاید - اما گفتنِ «در گذشته، آینده همیشه مثلِ گذشته بوده» باز هم استقراست. داریم با استقرا ثابت می‌کنیم که استقرا کار می‌کند و دور می‌زنیم. به این مسئله‌ی استقرا می‌گویند، و هنوز جوابی نیست که همه قبولش داشته باشند.

هیوم فکر می‌کرد به هر حال نمی‌توانیم دست از انتظار بکشیم: ذهنِ ما این‌طور کار می‌کند. اما دو چیز آن را مطمئن‌تر می‌کند. انتظارِ این‌که آینده مثلِ گذشته باشد وقتی بهتر جواب می‌دهد که بدانیم چرا چیزی پیش می‌آید - خورشید طلوع می‌کند چون زمین می‌چرخد، اما مرغ هیچ نمی‌دانست چرا به او دانه می‌دهند. و هر چه موردهای گذشته گوناگون‌تر باشند، بهتر. این ویدیو همراهِ درسِ «آیا فردا خورشید طلوع می‌کند؟» در دوره‌ی دانش، سطح ۲ در Knaph است.

متن گفتار

1. ۰:۰۰هر صبح به مرغی دانه می‌دهند. بعد از صد صبح، مرغ مطمئن است.
2. ۰:۰۵بعد یک روز صبح، کشاورز برای شام می‌آید.
3. ۰:۱۱فردا را به خاطرِ گذشته انتظار داریم. این استقراست.
4. ۰:۱۷هیوم پرسید چرا. با فکر کردن نه، و با تجربه دور می‌زنیم.
5. ۰:۲۳نمی‌توانیم منتظر نباشیم. دانستنِ چرایی آن را مطمئن‌تر می‌کند.
6. ۰:۲۹آینده مثلِ گذشته است؟