عمق ۱ · ۷۶ ثانیه
خورده شدن یا پنهان ماندن
چرا بیشترِ جانوران جوان بزرگ نمیشوند، سه واقعیتی که انتخاب طبیعی بر آنها تکیه دارد، و شبپرهی فلفلی که با دودهی کارخانهها تیره شد و با هوای پاک دوباره روشن.
دربارهی این ویدیو
یک جفت موش خانگی میتواند در سال چند بار بچه بیاورد. اگر همهی بچهها زنده میماندند و بچه میآوردند، دنیا بهزودی پر از موش میشد. اما نمیشود: بیشترِ جانوران و گیاهانِ جوان پیش از آنکه خودشان فرزندی بیاورند از بین میروند. کدامها میمانند و آیا این اهمیتی دارد؟
چارلز داروین و آلفرد راسل والاس، جدا از هم، به یک پاسخ رسیدند و ایدههایشان در سال ۱۸۵۸ با هم در لندن ارائه شد. انتخاب طبیعی بر سه واقعیت تکیه دارد که هر کسی میتواند بررسیشان کند: جانداران با هم فرق دارند، بسیاری از تفاوتها ارثیاند، و بیشتر از آنچه زنده میماند فرزند به دنیا میآید. این سه را کنار هم بگذارید: جاندارانی که صفتهای ارثیشان با محیطشان جورتر است فرزندان بیشتری به جا میگذارند و آن صفتها نسل به نسل رایجتر میشوند. به این تغییرِ آهستهی گونه تکامل میگویند.
شبپرهی فلفلیِ بریتانیا دو شکل دارد: روشن و خالخالی، و تیره. نزدیکِ شهرهای صنعتی، دوده پوستِ درختها را سیاه کرد، پرندهها شبپرههای روشن را راحتتر پیدا کردند و خوردند، و شکلِ تیره رایج شد. از حدود سال ۱۹۷۰، که هوا پاکتر و پوستِ درختها روشنتر شد، شکلِ تیره دوباره کمیاب شده است. زیستشناسی به نام مایکل میجروس در شش سال ۴٬۸۶۴ شبپره را رها کرد و دید که روی درختهای پاکترِ امروز، پرندهها شبپرههای تیره را بیشتر میخورند.
انتخاب طبیعی هدفی ندارد. شبپرهها رنگشان را انتخاب نکردند و تغییرش هم ندادند. «بقای اصلح» یعنی برنده شدنِ قویترین نیست؛ یعنی جاندارانی که با محیطشان جورترند فرزندان بیشتری به جا میگذارند. این ویدیو همراه درس «انتخاب طبیعی» در دورهی زیستشناسی، سطح ۱ در ناف است.
این ویدیو عمق ۱ از «انتخاب طبیعی» را نشان میدهد.
یادگیری انتخاب طبیعیمتن گفتار
- ۰:۰۰یک جفت موش میتواند در سال چند بار بچه بیاورد. اگر همهی بچهها زنده میماندند، دنیا پر از موش میشد. اما بیشترشان جوان میمیرند.
- ۰:۱۰داروین و والاس دیدند از سه واقعیت چه نتیجهای میگیریم. جانداران با هم فرق دارند. بسیاری از تفاوتها ارثیاند. و بیشتر از آنچه زنده میماند فرزند به دنیا میآید.
- ۰:۲۴شبپرهی فلفلی را ببینید. نزدیکِ شهرهای پردود، دوده پوستِ درختها را سیاه کرد. پرندهها شبپرههای روشن را راحت پیدا کردند و خوردند. تیرهها ماندند و تخم گذاشتند. نسل به نسل، شبپرههای تیره رایج شدند.
- ۰:۴۸بعد هوا پاکتر شد و پوستِ درختها روشنتر. حالا تیرهها پیدا بودند. در پژوهشی با نزدیک به پنج هزار شبپره، پرندهها تیرهها را بیشتر خوردند. شکلِ تیره دوباره کمیاب شد.
- ۱:۰۲هیچ شبپرهای رنگش را انتخاب نکرد. انتخاب طبیعی هدفی ندارد. آنها که با محیطشان جورترند فرزندان بیشتری میگذارند و گونه تغییر میکند.