باران یا مثلث

درباره‌ی این ویدیو

آنا از برادرش دو سؤال می‌پرسد. «الان توی خیابانِ ما باران می‌آید؟» برادرش به سمتِ پنجره می‌رود تا نگاه کند. «همه‌ی مثلث‌ها سه ضلع دارند؟» این بار از جایش تکان نمی‌خورد. نمی‌رود مثلث‌ها را اندازه بگیرد، یا ضلع‌های صد مثلث را بشمارد تا خیالش راحت شود. فقط می‌گوید بله.

بعضی چیزها را فقط با نگاه کردن به جهان می‌شود فهمید، با حواسِ خودتان یا با پرسیدن از کسی که نگاه کرده: این‌که باران می‌آید یا نه، این‌که در قاهره چند نفر زندگی می‌کنند، این‌که ماشینِ همسایه چه رنگی است. این دانستن با نگاه کردن است (پسینی). چیزهای دیگری را، وقتی معنیِ واژه‌ها را فهمیدید، می‌توانید فقط با فکر کردن بدانید: هر مثلثی سه ضلع دارد، چون «مثلث» یعنی همین؛ ۵ + ۷ می‌شود ۱۲، که می‌توانید در ذهن حسابش کنید. این دانستن با فکر کردن است (پیشینی، یعنی «از آنچه پیش می‌آید» - پیش از نگاه کردن).

نکته‌ی عجیبِ دانستن با فکر کردن این است که جهان نمی‌تواند غافلگیرتان کند. آدم‌های یک اتاق را بشمارید، ممکن است کسی وارد شود و شمارش عوض شود. اما هیچ‌کس هیچ‌وقت مثلثی با چهار ضلع پیدا نمی‌کند: اگر چهار ضلع داشت، دیگر مثلث نبود. برای همین است که ریاضی بیشتر دانستن با فکر کردن است.

دانستن با فکر کردن جادو نیست. لازم بود یاد بگیرید «مثلث» و «هفت» یعنی چه، و همه یک بار صورت‌حسابی را اشتباه جمع زده‌اند. فرق در این است که چطور بررسی می‌کنید: «باران می‌آید» را با دوباره نگاه کردن، و یک حساب را با دوباره حساب کردن. این ویدیو همراه درس «دانستن با فکر کردن» در دوره‌ی دانش، سطح ۲ در Knaph است.

متن گفتار

1. ۰:۰۰دو سؤال. بیرون باران می‌آید؟ همه‌ی مثلث‌ها سه ضلع دارند؟
2. ۰:۰۵برای اولی، به سمتِ پنجره می‌رود. این دانستن با نگاه کردن است.
3. ۰:۱۱برای دومی، از جایش تکان نمی‌خورد. این دانستن با فکر کردن است.
4. ۰:۱۷آدمی تازه شمارش را عوض می‌کند. اما هیچ مثلثی چهار ضلع ندارد.
5. ۰:۲۳هر دو خطا می‌کنند. نگاه را با نگاهی دوباره بسنجید، حساب را با حسابی دوباره.
6. ۰:۲۹بعضی چیزها را با فکر کردن می‌دانیم. بیشترشان را باید نگاه کرد.