از نور خورشید تا روباه

درباره‌ی این ویدیو

گنجشکی دانه برمی‌چیند. دانه‌ها روی گیاهی رسیده‌اند که تمام تابستان زیر آفتاب بوده. هر وعده‌ی غذا را عقب‌عقب دنبال کنید، به نور خورشید می‌رسید. این ویدیو انرژیِ خورشید را از گیاه تا روباه دنبال می‌کند.

گیاهان، جلبک‌ها و بعضی باکتری‌ها غذایشان را خودشان از نور، کربن دی‌اکسید و آب می‌سازند. این‌ها تولیدکننده‌اند و پایه‌ی تقریباً همه‌ی اکوسیستم‌ها. بقیه مصرف‌کننده‌اند: انرژی‌شان را از خوردنِ جانداران دیگر به دست می‌آورند. خرگوش علف می‌خورد و روباه خرگوش را. زنجیره‌ی غذایی یک ردیف از «چه کسی چه کسی را می‌خورد» است و پیکان‌هایش جهتِ رفتنِ انرژی را نشان می‌دهند: از خورده‌شده به خورنده.

در هر مرحله بیشترِ انرژی از دست می‌رود: خرگوش بیشترِ چیزی را که می‌خورد صرفِ حرکت، گرم ماندن و زنده ماندن می‌کند. به‌طور میانگین فقط حدود ۱۰ درصد از انرژیِ هر سطح به سطحِ بعدی می‌رسد. برای همین علف خیلی بیشتر از خرگوش است و خرگوش خیلی بیشتر از روباه، و زنجیره‌های غذایی به‌ندرت از چهار تا شش مرحله بلندتر می‌شوند.

جانورانِ واقعی کمتر فقط یک چیز می‌خورند. روباه خرگوش، موش، سوسک و میوه می‌خورد؛ قرقی موش و پرنده‌های کوچک را. همه‌ی پیوندها را بکشید، زنجیره‌ها از هم رد می‌شوند و شبکه‌ی غذایی می‌سازند، و در شبکه یک تغییر از مسیرهای زیادی پخش می‌شود. در دهه‌ی ۱۹۶۰ رابرت پِین، بوم‌شناس، مدام ستاره‌های دریایی را از تکه‌ای از یک ساحل سنگی برمی‌داشت. اول کشتی‌چسب‌ها و بعد صدف‌های سیاه روی صخره‌ها پخش شدند و در کمتر از یک سال شمار گونه‌ها روی صخره‌های پاک‌شده از ۱۵ به ۸ رسید. این ویدیو همراهِ درسِ «زنجیره‌ها و شبکه‌های غذایی» در دوره‌ی «زیست‌شناسی، سطح ۱» در Knaph است.

متن گفتار

1. ۰:۰۰گنجشکی دانه برمی‌چیند. دانه‌ها روی گیاهی زیر آفتابِ تابستان رسیده‌اند. هر غذایی را عقب ببری، به نور خورشید می‌رسی.
2. ۰:۰۹گیاهان غذایشان را از نور می‌سازند. این‌ها تولیدکننده‌اند. بقیه مصرف‌کننده‌اند. خرگوش علف می‌خورد و روباه خرگوش را. پیکان‌ها جهتِ رفتنِ انرژی را نشان می‌دهند، از خورده‌شده به خورنده.
3. ۰:۲۶در هر مرحله بیشترِ انرژی خرج می‌شود؛ برای حرکت، گرم ماندن و زنده ماندن. فقط حدود ده درصد به مرحله‌ی بعد می‌رسد.
4. ۰:۳۷برای همین علف خیلی بیشتر از خرگوش است و خرگوش خیلی بیشتر از روباه. و زنجیره‌های غذایی کوتاه‌اند.
5. ۰:۴۶جانورانِ واقعی کمتر فقط یک چیز می‌خورند. روباه خرگوش، موش، سوسک و میوه می‌خورد. قرقی موش و پرنده‌های کوچک را. زنجیره‌ها از هم رد می‌شوند و شبکه‌ی غذایی می‌سازند.
6. ۱:۰۲در دهه‌ی ۱۹۶۰، رابرت پِین، بوم‌شناس، مدام ستاره‌های دریایی را از تکه‌ای از یک ساحلِ سنگی برمی‌داشت.
7. ۱:۱۰بدونِ آن‌ها، اول کشتی‌چسب‌ها و بعد صدف‌ها روی صخره‌ها پخش شدند و جای بقیه را گرفتند.
8. ۱:۱۷در کمتر از یک سال، شمارِ گونه‌ها از پانزده به هشت رسید.
9. ۱:۲۴انرژی از خورشید به تولیدکننده‌ها و بعد به مصرف‌کننده‌ها می‌رسد و در هر مرحله بیشترش از دست می‌رود. و در شبکه، یک تغییر از مسیرهای زیادی پخش می‌شود.